13/06/2026
👇
Die moord op Deveney Nel deur Julian Jansen
Die boek is baie dun en lees maklik en vinng. Wat ‘n skreiende ironie is. Deveney en die ander naamlose slagoffers van hierdie predator is méér werd. Hulle stories is meer werd, hulle kort lewentjies is meer werd, hulle ervarings moet gehoor en vertel word. Tog, tref die bondigheid ook ‘n diep nerf: ons het Deveney en die ander mesies gefaal.
Hoe gebeur dit dat ’n 17-jarige seun (Jansen gebruik Frank as skuilnaam) wat van verkragting en moord op ’n onskuldige meisie verdink word, nie as volwassene vervolg word nie? Berekende misdade soos ‘n volwassene, maar hy word as kind beskou? Hoe gebeur dit dat hierdie einste kind vantevore ‘n 11 jarige verkrag en so verniel het dat sy deur Goddelike genade oorleef het? Hy kan mos tussen reg en verkeerd onderskei? Op watter ouderdom is ’n kind toerekeningsvatbaar? Dís die vrae wat Jansen vra, maar dis ook die vrae wat ek vra. Hoe de %$@!
Hierdie storie het my aangegryp. Om verskeie redes: Ek het vir tien jaar ‘n hanetree van Caledon af gewoon. Ek het meer as een maal vergaderings, opleiding, sport by Hoërskool Overberg bygewoon. Ek geniet Jansen se op die man af, reguit skryfstyl. Soos die lesers reeds wees is ek geïnteresseerd in ware misdaad: die menslike psige, menslike gedrag, die mens se vermoë om te oorleef, weer op te staan, weer voort te beur en dan die soeke na antwoorde en geregtigheid, fassineer my. Maar ek is ook ‘n hoërskoolonderwyser wat baie ure tussen tieners deurbring. Tieners wat 100% die vermoë het om tussen reg verkeerd te onderskei. Tieners met empatie, toekomsvisie, drome, ideale, tieners wat foute maak.
Die voorblad is treffend. Deveney se oop, skoon tienergesiggie laat jou hart ruk. Op die agtergrond, oor haar skouer, agter haar rug (ironie!) is ‘n seun met ‘n gesensorde gesig. Hy, die geweldenaar, wie se identiteit beskerm word deur dieselfde stelsel wat die meisies gefaal het. Bo-aan, waar die subtitel jou herinner dat hierdie ‘n verskriklike tragedie is, is ‘n foto van die Swartberge en treffende Overbergse canola-lande.
Ek moet bieg, ek het die boek ‘n paar maal neergesit, omdat ek gesnik het soos ek huil. Ek treur oor hierdie pragtige kind, maar ook oor al die ander geknakte tienermeisies wat hierdie manipulerende misdadiger verniel het. Die onbekende meisie wat hy reeds op 13 jarige ouderdom verkrag en probeer vermoor het, die meisies wat hy seksueel uitgebuit en afgepers het, sy ouers, sy onderwysers, die gemeenskap.
Deveney was net 16 jaar oud toe sy eers vermis geraak het en daarna in ‘n pakkamer by die skool ontdek is. Doodgesteek, gemartel eerder, sewe steekwonde aan haar keel, rug en bolyf.
Jansen verduidelik waarom die oortreder anoniem bly, steeds anoniem is. Die Suid-Afrikaanse Strafproseswet bepaal dat minderjariges wat van misdade aangekla word, of aan enige misdaad skuldig bevind is, nie geïdentifiseer mag word nie. Sedert 2019 sal die weerhouding van minderjarige misdadigers se identiteit lewenslank van krag bly. Die ope vraag is steeds: is dit die regte ding? Word die slagoffers nie eerder hierdeur nog meer getraumatiseer nie? Is dit geregtigheid as die einste persone wat ander se regte geskend het, se regte hoër geag word as die slagoffers s’n?
Dis bietjie steurend dat die boek nie eers ná die vonnisoplegging geskryf en uitgegee is nie. Tog, weereens, is dit vir my tekenend van hierdie saak. Dis onvolledig, dis yl, min inligting (ook weens die feit dat Frank minderjarig is en die verrigtinge in camera plaasvind), talle vrae wat oorbly. Op die agterblad staan in vetgedruk: Wanneer ‘n stelsel faal, betaal kinders die hoogste prys.
Ek beveel hierdie boek aan, dit teer nie op ander se seer nie, dit is nie sensasioneel nie. Dit skyn die lig op die gebreke in die sisteme: hierdie kon voorkom gewees het. Ander meisies sou veilig gewees het, as die eerste verkragtig korrek hanteer was. Deveney kon nou ‘n matrikulant op Hoërskool Overberg se skoolbanke gesit het. Wie se skuld is dit dan dat sy weggeruk is? Dalk dra ons almal skuld!
Ek lees en huil oor Deveney. Wat lees jy vandag?
🍂📔 Deel, like en sê wat jy vandag lees en staan die kans om Deveney te wen.
💕 Boek is ook by my beskikbaar vir koop..
