15/06/2026
HÃY HỌC MỘT ĐỨA TRẺ: KHÓC LÀ CƠ CHẾ PHÒNG VỆ TÂM LÝ ĐẦU TIÊN CỦA CON NGƯỜI
Người lớn thường nói với trẻ con rằng: "Nín đi", "Đừng khóc nữa", hoặc "Khóc có giải quyết được gì đâu". Nhưng nếu nhìn dưới góc độ tâm lý học, khóc thực ra là một trong những cơ chế phòng vệ đầu tiên và tự nhiên nhất mà con người sở hữu.
Một đứa trẻ sơ sinh không biết nói, nó không thể giải thích rằng mình đang đói, đang đau, đang sợ hãi hay đang cảm thấy bất an. Khi những cảm xúc khó chịu ấy xuất hiện, thứ duy nhất nó có thể làm là khóc, tiếng khóc không chỉ là tín hiệu cầu cứu mà còn là cách đứa trẻ giải phóng áp lực cảm xúc đang chất chứa bên trong. Nói theo ngôn ngữ của tâm lý học phân tâm, đó là một hình thức phóng chiếu cảm xúc. Đứa trẻ không thể tự mình chứa đựng những cảm giác khó chịu ấy nên vô thức chuyển chúng ra bên ngoài, để người khác cảm nhận thay mình.
Vì vậy, khi một đứa trẻ khóc, người mẹ bỗng thấy lo lắng, người cha trở nên sốt ruột, những người xung quanh bắt đầu chú ý và tìm cách giúp đỡ. Đứa trẻ đã thành công trong việc truyền đạt trạng thái nội tâm của mình dù chưa biết một từ ngữ nào. Từ góc độ tiến hóa, đây là một cơ chế vô cùng thông minh. Nếu trẻ sơ sinh không thể khiến người lớn cảm nhận được phần nào nỗi khó chịu của mình, có lẽ chúng đã khó có cơ hội sống sót.
Điều thú vị là khi trưởng thành, chúng ta vẫn tiếp tục sử dụng cơ chế ấy, chỉ khác ở hình thức. Một người gọi điện cho bạn lúc nửa đêm để than thở về công việc, một người liên tục kể về nỗi đau trong cuộc tình vừa đổ vỡ, một người trút cơn giận lên đồng nghiệp sau một ngày tồi tệ. Tất cả đều đang làm điều mà một đứa trẻ từng làm bằng tiếng khóc: Chuyển bớt áp lực cảm xúc từ bên trong ra bên ngoài.
Tuy nhiên, trưởng thành không có nghĩa là ngừng khóc hay ngừng chia sẻ cảm xúc, trưởng thành là quá trình học cách chứa đựng những cảm xúc ấy mà không phải lúc nào cũng đẩy chúng sang người khác. Giống như việc một đứa trẻ dần học cách tự ăn, tự mặc quần áo hay tự buộc dây giày, nó cũng học cách nhận biết, gọi tên và chịu đựng những trạng thái cảm xúc của chính mình. Khi quá trình ấy diễn ra thuận lợi, con người không còn cần liên tục trút bỏ mọi lo âu, tức giận hay đau đớn lên người xung quanh nữa.
Có lẽ vì thế mà dấu hiệu của sự trưởng thành về mặt tâm lý không phải là không còn buồn, không còn sợ hay không còn tổn thương. Đó là khả năng ngồi lại với cảm xúc của mình, hiểu chúng đang nói gì và chịu đựng được chúng đủ lâu trước khi phản ứng. Một đứa trẻ khóc vì nó chưa có lựa chọn nào khác. Một người trưởng thành thực sự là người biết rằng mình đang đau, nhưng không bắt cả thế giới phải đau cùng mình.
👇 Link đặt sách "Giải mã cơ chế phòng vệ tâm lý" dưới cmt 👇
![[MỞ PRE-ORDER] LỬA VÀ MÁU | GEORGE R.R. MARTIN 🔥🔥🔥Link đặt trước: - Shopee HN: https://shopee.vn/product/367213190/21287...](https://img4.globuya.com/786/607/1310664017866071.jpg)
