26/07/2026
✨Hoàng Thành Thăng Long_Chứng nhân lịch sử của các triều đại✨
Năm 1010, Lý Thái Tổ rời đô sang đất Đại La, đổi tên thành Thăng Long; tồn tại qua suốt chiều dài lịch sử từ thời nhà Lý đến nhà Nguyễn, trải qua những cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ mà tồn tại đến tận ngày nay. Tuy rằng bom đạn đã giày xéo mảnh đất này, nhưng Hoàng Thành cũng hệt như người dân Việt Nam, mạnh mẽ mà vững vàng qua những năm tháng khốc liệt nhất.
Giáo sư sử học Lê Văn Lan từng chia sẻ: “Các di tích phát hiện như một cuốn sách được mở ra, có lớp lang, trật tự. Dưới 4 mét là tầng văn hóa khảo cổ của thành Đại La, thời kỳ tiền Thăng Long. Ở độ sâu 3 mét là tầng văn hóa thời Lý thế kỷ 11-12, còn lên đến 2 mét là lớp văn hóa thời Trần (thế kỷ 13). Những di tích được phát lộ tại khu vực Hoàng thành Thăng Long vào đúng dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long như thể cho ta một cuốn sách trong lòng đất, vô giá, có lớp lang đầy đủ, đủ nhận diện nơi này là chốn kinh đô, trung tâm đất nước suốt cả nghìn năm lịch sử”.
Hoàng Thành Thăng Long chứa đựng lịch sử của 7 triều đại với 8 mốc thời gian cụ thể là Đại La ( 618-907), tiếp theo nhà Đinh-Tiền Lê ( 968-1009). Tiếp theo là nhà Lý ( 1009-1225). Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô về Đại La, đặt tên vùng đất này là Thăng Long, sau đó xây dựng Hoàng Thành theo mô hình tam trùng thành quách, vòng trong cùng là nơi ở của vua ( Cấm Thành 0, vòng giữa là nơi vua làm việc triều chính ( Long Thành ) và vòng ngoài cùng là khu vực thành thị của dân ( Đại La Thành ). Sau đó là nhà Trần ( 1225-1400), các vua đã tu sửa, xây dựng Hoàng Thành to đẹp hơn dựa trên cơ sở thành cũ nhà Lý. Sau nhà Trần là Lê Sơ (1428-1527), các vị vua đã cho xây dựng thêm Điện Kính Thiên, Cần Chính, Vạn Thọ,.. hay Cửu Trùng Đài sừng sững, đáng tiếc đầu Lê Sơ Hoàng Thành hoành tráng đồ sộ bao nhiêu thì cuối thời Lê Sơ lại bị đốt phá nhiều bấy nhiêu. Tiếp là nhà Mạc ( 1527-1592) với thành tựu đắp lũy đất ngoài thành cao hơn Hoàng Thành, dựng cọc che chắn song sau này bị phá hết, các tòa cung điện được nhà Mạc xây cũng bị phá bỏ, năm 1592 cũng đánh dấu sự tan hoang nhất của Hoàng Thành Thăng Long. Sau này vào thời Lê Trung Hưng ( 1592-1789), chúa Trịnh Doanh đã cho đắp lại thành theo dấu vết thành Đại La cũ, nhờ đó mà thành được trở về với dáng vẻ ban đầu kiểu tam trùng thành quách. Và cuối cùng là nhà Nguyễn ( 1802-1945), Vua Gia Long gỡ bỏ Cấm Thành, trước Hoàng Thành xây thêm Kỳ Đài, sau này vua Tự Đức còn đem những đồ chạm khắc bằng đá,gỗ vào kinh thành trong Huế để trang trí. Hoàng Thành sau khi bị chiếm đóng bị Pháp sửa đổi, xây thêm tháp canh, phá bỏ những gì còn lại của cung điện nguy nga.. Sau này, Hoàng Thành được xây thêm nhà D67 và hầm D67, trở thành “ đầu não “ họp bàn chính trị của Đảng để chống kế hoạch không quân của đế quốc Mỹ vào năm 1967.
Trải qua nhiều năm nghiên cứu, các nhà sử học đã phát hiện ra dưới lớp đất của Hoàng Thành chứa đựng rất nhiều bí ẩn mà đến nay vẫn đang được khai thác khám phá. Đó là sự độc đáo mà không chắc nơi khác có được, chính là lớp văn hóa của triều đại sau đắp lên triều đại trước, càng đào sâu lại càng thấy những dấu tích của những thời đại xa xưa hơn. Theo cá nhân tôi, điều này như là một sự phát triển của thế hệ sau so với thế hệ trước, từ “ cái nền “ đã có mà bồi đắp lên, khai phá những điều mới, phát triển rực rỡ hơn.