19/08/2026
པོ་ཏོ་བའི་གནས་ཐིག་སྤྲིངས་ཡིག》
Thư khuyến tu "Gnas thig" của Tôn giả Potowa (Bố Đa Oa).
Đảnh lễ
Đảnh lễ bậc Đạo sư, thân như biển cả công đức, quý báu như châu ngọc, nguồn gốc của mọi an lạc.
Muốn biết tâm mình có thật sự đi đúng con đường hay không, phải y theo giáo huấn khẩu truyền của bậc Đạo sư.
Đúng như ý chỉ trong lời Phật dạy,
được các bậc Đại luận sư như Long Thọ và các vị khác xác lập,
các bậc Thánh giả nối tiếp truyền thống của Tôn giả Atisha đều dạy như sau:
Chúng sinh vốn sẵn đủ Phật tính.
Nhưng nếu không tu tập đúng nhân duyên,
thì không thể đạt quả vị cao quý.
Ví như sữa vốn có thể làm thành bơ,
nhưng nếu không khuấy thì bơ sẽ không xuất hiện.
Cũng vậy,
nếu bản thân và người khác đều mong thoát khổ,
thì phải tuần tự bước vào giáo pháp của Đức Phật.
Hãy từ bỏ mọi nhân tạo nên khổ đau là nghiệp ác.
Hãy tu tập giác ngộ, là nguồn gốc của mọi an vui.
Giác ngộ lại tùy thuộc nơi tâm.
Gốc rễ của Phật pháp cũng nằm nơi tâm.
Vì vậy,
mọi thành tựu đều nương nơi khẩu quyết của Đạo sư.
Khẩu quyết ấy lại nương nơi đức tin chân thật.
Đức tin chân thật
lại nương nơi công đức đã tích lũy.
Sau khi tích lũy công đức,
hãy luôn thường xuyên quán chiếu tâm mình.
Nếu tâm không ngày càng chuyển hóa,
thì dù tinh thông Tam tạng,
vẫn chỉ là một người phàm.
Nếu không hiểu nhân quả,
không chán luân hồi,
tham dục ngày càng lớn,
không sợ ba đường ác,
không quy y Tam bảo,
thì dù phát nguyện nhiều đến đâu,
cũng chưa thật bước vào cửa Phật pháp.
Bỏ nền tảng trước,
mà chỉ mong cầu pháp cao hơn,
cũng giống như con gấu chỉ liếm mật bên ngoài.
Không tu pháp căn bản,
mà chỉ tìm pháp cao,
cũng giống như cho chó ăn nhưng nó chỉ nuốt chửng mà không biết mùi vị.
Người chưa tự lợi được mình
lại đi dạy người khác,
cũng giống như người bệnh cùi
lại đi giảng cách chữa bệnh cùi.
Dù rất giỏi ngôn từ,
nhưng không thực hành,
thì cũng như người chết khát giữa dòng nước.
Nếu nghe, suy nghĩ và thiền định
lại bị phiền não lấn át,
thì cũng giống như lửa cháy giữa biển lớn,
không còn cách cứu chữa.
Không nương tựa bậc Đạo sư,
tự mình tu tập,
giống như người mù
đi trong nơi đầy hiểm họa.
Tâm chưa được rèn luyện,
mà đã phát nguyện lớn,
đó chỉ là sự khoa trương,
như Tôn giả Atisha từng dạy.
Dù học rộng,
dù giữ giới nghiêm,
nếu tâm không đổi,
thì mọi công phu đều vô ích.
Toàn bộ Kinh và Luận
đều chỉ nhằm chuyển hóa dòng tâm thức.
Nếu tâm không đổi,
thì mọi thiện hạnh của thân và khẩu,
dù tu suốt vô lượng kiếp,
cũng không thể thành nhân giải thoát.
Nghe,
tư duy,
thiền định,
đều nhằm gieo chủng tử giác ngộ vào tâm.
Mọi giới luật,
mọi tinh tấn,
đều chỉ là phương tiện
làm nảy sinh Chánh pháp trong tâm.
Các thừa lớn nhỏ,
mọi hệ thống giáo pháp,
chỉ khác nhau
ở căn cơ của người tu.
Luân hồi và Niết-bàn,
không gì khác hơn
là có nhận ra bản tâm hay không.
Các địa và các đạo,
cũng chỉ là những tên gọi khác nhau
của mức độ chứng ngộ bản tâm.
Mức độ trưởng thành của tâm
được biểu hiện qua dấu hiệu bên ngoài.
Cho nên,
không thể có chuyện
thật hiểu Phật pháp
mà tâm lại không chuyển hóa.
Nếu tâm và Pháp hoàn toàn hòa làm một,
thì làm sao tâm còn có thể bất thiện?
Nếu thật hiểu
thân người quý báu khó được,
thì làm sao còn có thể sống buông thả?
Nếu thật nhớ vô thường,
thì làm sao còn tích chứa của cải cho tương lai?
Nếu biết đời người ngắn ngủi,
thì làm sao còn để hoàn cảnh xoay chuyển mình?
Nếu biết đời sau quan trọng hơn đời này,
thì làm sao chỉ lo cho hiện tại?
Nếu biết ác nghiệp tự hại mình,
thì dù mất mạng
cũng không tạo ác.
Nếu biết thiện nghiệp quý báu,
thì làm sao còn khoe khoang công đức?
Nếu thật tin nhân quả,
thì làm sao còn oán trách người khác?
Nếu thật sợ ba đường ác,
thì làm sao còn giả dối trong việc tu hành?
Nếu thấy rõ lỗi của dục vọng,
thì làm sao còn bị dục thiêu đốt?
Nếu thấy luân hồi toàn là khổ,
thì làm sao còn cầu phú quý thế gian?
Nếu thật khởi tâm cầu giải thoát,
thì làm sao còn luyến ái năm dục?
Nếu xem mọi chúng sinh như cha mẹ,
thì làm sao còn ganh ghét và ác ý?
Nếu thật có lòng lợi tha không giả tạo,
thì làm sao còn ngoài mặt tốt đẹp mà trong lòng khác đi?
Nếu biết ngã chấp và pháp chấp đều là mê lầm,
thì làm sao còn sinh kiêu mạn?
Nếu biết các pháp vốn vô sinh,
thì làm sao còn chấp tướng?
Nếu nhận ra phiền não chính là kẻ thù,
thì làm sao còn dung dưỡng chúng?
Nếu mọi pháp chưa trở thành thuốc đối trị phiền não,
thì chưa phải Chánh pháp.
Nếu mọi pháp đều đã trở thành thuốc chữa phiền não,
thì dòng tâm thức nhất định sẽ mềm mại, nhu hòa.
Vì vậy,
người mong cầu giải thoát
phải chuyển hóa tâm mình.
Ngay bây giờ,
hãy buông bỏ sự chấp trước vào đời này.
Đừng vì dục vọng
mà tạo các hành vi bất thiện.
Hãy sám hối nghiệp ác,
tích lũy công đức.
Nếu gặp được giáo pháp như thế này,
mà chỉ lấy làm lạ,
không chịu lắng nghe,
thì cũng giống như người bị mất mũi
không muốn soi gương.
Hãy biết rằng,
đó là vì tâm mình và Pháp
đã không còn tương ứng.
Nếu thuận theo giáo huấn của Đạo sư,
thì đây chính là cốt tủy của mọi giáo pháp.
Ai tương ưng với giáo pháp này,
thì nơi người ấy,
mọi công đức của Phật pháp
đều sẽ sinh khởi.
Nguyện nhờ công đức
tu tập giáo pháp này,
con luôn được các bậc Thánh giả
nhiếp hộ.
Nguyện thoát khỏi mọi nghiệp bất thiện,
tu trọn năm đạo Bồ Tát,
trở thành nơi nương tựa
cho tất cả chúng sinh.
Đây là "Gnas-thig Trin-yig" (Thư chỉ bày cốt yếu về nơi an trụ) của Đại thiện tri thức Potowa (Po-to-ba), một trong ba đại đệ tử của Dromtönpa Gyalwé Jungné trong truyền thống Kadam.
