20/12/2025
MINH VĂN TẶNG EM HỆ THỐNG DẪN CHỨNG VỀ TUỔI TRẺ VIỆT NAM
3. LÊ MINH CHÂU
Lê Minh Châu sinh ra trong làng trẻ Hòa Bình, mang trên mình di chứng chất độc da cam, khuyết tật cả tay lẫn chân, phải di chuyển bằng đầu gối và lớn lên trong cảnh thiếu vắng tình yêu thương gia đình. Ngay từ lúc chào đời, số phận dường như đã khép lại trước mắt cậu mọi cánh cửa của một cuộc sống bình thường. Thế nhưng, chính trong bóng tối ấy, Châu đã tự thắp lên cho mình một “tia sáng” bằng hội họa.
Năm 9 tuổi, khi nhìn thấy một cô giáo vẽ trang trí những bức tường bệnh viện, Châu lần đầu cảm nhận được vẻ đẹp kỳ diệu của những đường nét và màu sắc. Đôi tay dị tật không cho phép cậu vẽ như người bình thường, Châu đã chọn cách vẽ bằng miệng, một lựa chọn vừa đau đớn, vừa phi thường. Mỗi bức tranh kéo dài hàng giờ, mỗi nét vẽ là một lần vượt qua giới hạn thể xác và nỗi tự ti. Khi lớp học vẽ kết thúc, lời dặn của cô giáo: “Nếu con thực sự muốn học, con phải tự mày mò” đã trở thành kim chỉ nam để Châu kiên trì theo đuổi đam mê suốt hơn 15 năm.
Năm 17 tuổi, Châu rời làng trẻ mồ côi, mang theo hai bàn tay trắng và một niềm tin mãnh liệt vào chính mình. Từ một “kẻ không có gì”, từng đi vay từng đồng để mở phòng tranh, Châu đã tự đứng vững bằng chính tài năng và nghị lực. Đó là lí do Châu có mặt tại kỳ họp thứ 9 "Công ước về quyền của người khuyết tật" của Liên Hợp Quốc tại Mỹ năm 2016. Hành trình của Châu được ghi lại trong bộ phim tài liệu “Chau, beyond the lines”, lọt Top 5 phim tài liệu xuất sắc nhất Oscar 2016, nơi thế giới biết đến một họa sĩ Việt Nam vẽ tranh bằng miệng, sống sót từ tận cùng tuyệt vọng.
Đã có những lúc Châu nghĩ đến cái chết, nhưng sau mỗi lần chạm đáy, cậu lại chọn đứng dậy, chọn sống và thay đổi. Từ cậu bé bị bỏ rơi trong làng Hòa Bình đến người họa sĩ đứng trước Liên Hiệp Quốc, Lê Minh Châu không chỉ vẽ tranh, mà còn vẽ nên cho đời một minh chứng cảm động: con người có thể khuyết tật về hình hài, nhưng không bao giờ được phép khuyết tật về niềm tin và khát vọng sống