13/08/2021
ปวดหลังปวดสะโพกร้าวลงขาเรื้อรังจากข้อเชิงกราน (SI JOINT PAIN) อาการที่คล้ายกระดูกทับเส้นแต่ไม่ใช่กระดูกทับเส้น
โรคที่เกิดจากข้อเชิงกรานซึ่งอยู่บริเวณสะโพกใกล้กับก้นกบที่มีหน้าที่ในการรองรับน้ำหนักตัวและรับแรงต่อจากขาและสะโพก มีอาการเจ็บปวด เนื่องจากการเคลื่อนไหวผิดปกติ การเสื่อม การยึด ติด รั้ง การหลวม การอักเสบของเส้นเอ็นที่ยึดข้อเชิงกราน ตลอดจนการวางตัวของแนวกระดูกผิดไปจากเดิมและเกิดการเสียดสีของกระดูกจนเจ็บปวดในขณะเคลื่อนไหว อาการปวดอาจเป็นที่ก้นย้อย ร้าวลงขา ไปถึงปลายเท้า มีอาการชาได้เหมือนกับโรคกระดูกสันหลังทับเส้นประสาทจนทำให้เกิดการวินิจฉัยคลาดเคลื่อนได้เสมอ ๆ กล่าวกันว่าโรคปวดข้อกระดูกเชิงกรานเป็นโรคที่พบบ่อยที่สุดที่ถูกละเลยไม่ได้รับการวินิจฉัย เมื่อผู้ป่วยมีอาการปวดสะโพกร้าวลงขา
อาการบอกโรค
อาการสำคัญที่บ่งบอกว่าคุณอาจเป็นโรค SI Joint Pain ได้แก่
ปวดบริเวณสะโพกและร้าวลงขาที่หาสาเหตุไม่เจอ
ปวดสะโพก เกิดขึ้นขณะเปลี่ยนท่าจากนั่งเป็นยืน หรือขณะนั่งนาน หรือขณะนอนพลิกตัว
ขาอ่อนแรง เมื่อยง่าย เมื่อเดินระยะทางไกล หรือเดินขึ้นที่สูง
ปวดขณะนอนหลับ หาท่านอนที่สบายไม่ได้ ทำให้มีผลต่อการนอนไม่เต็มอิ่ม
นั่งนานแล้วปวดก้น ต้นขา หาท่านั่งสบายได้ลำบาก ต้องนั่งตะแคงตัว
วิ่งออกกำลังกายหรือเล่นโยคะแล้วยิ่งปวดสะโพกร้าวลงข้างขา
1) การรักษาแบบไม่ผ่าตัด
ทานยา ได้แก่ ยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ ยาแก้ปวดต้านอักเสบชนิดที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAID)
ทำกายภาพบำบัด โดยการควบคุมของแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูที่ชำนาญเรื่องข้อกระดูกเชิงกราน
ระงับความปวด (Pain Intervention) โดย
การฉีดยาชาและยาต้านการอักเสบเข้าในข้อเชิงกราน (SI joint injection) เป็นทั้งการวินิจฉัยและการรักษาอาการปวดข้อเชิงกรานที่จำเป็น ในกรณีที่แพทย์ต้องการหาจุดสร้างความปวดที่ชัดเจน (Pain Generator)
การจี้ข้อเชิงกรานด้วยคลื่นวิทยุความถี่สูง (SI joint rhizotomy) เป็นการลดปวดแบบไม่ต้องผ่าตัดวิธีหนึ่งที่เป็นมาตรฐานและได้ผลดี
2) การรักษาแบบผ่าตัด ในกรณีที่ข้อเชิงกรานเกิดการเสื่อมหลวม ผู้ป่วยมีอาการเจ็บปวดรุนแรงรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก และล้มเหลวจากการรักษาแบบไม่ผ่าตัดมาแล้ว แพทย์อาจพิจารณาให้ผู้ป่วยเข้ารับการผ่าตัดเชื่อมข้อกระดูกเชิงกราน โดยปัจจุบันมีการผ่าตัดเชื่อมข้อเชิงกรานแบบแผลเล็ก Minimally Invasive Surgery (MIS) ซึ่งเป็นการผ่าตัดมาตรฐานที่เสียเลือดน้อย ลดการบาดเจ็บ และฟื้นตัวเร็ว ได้ผลดีกว่าการผ่าตัดแบบเปิด หากมีอาการปวดหลังปวดสะโพกร้าวลงขาเรื้อรังควรรีบปรึกษาแพทย์เฉพาะทางโดยเร็ว เพราะการวินิจฉัยมีความสำคัญต่อวิธีการรักษา เนื่องจากอาการของโรคปวดข้อเชิงกรานมีความคล้ายคลึงกับโรคกระดูกสันหลังทับเส้นประสาทเป็นอย่างมาก ทำให้มีการวินิจฉัยที่สับสนอยู่เสมอ อาจเป็นต้นเหตุของการรักษาทางกระดูกสันหลังที่ไม่ประสบความสำเร็จ และที่สำคัญโรคปวดข้อเชิงกรานนี้สามารถรักษาได้โดยไม่จำเป็นต้องผ่าตัดเสมอไป
ข้อมูล : นพ.ทายาท บูรณกาล ศัลยแพทย์กระดูกสันหลัง โรงพยาบาลกรุงเทพอินเตอร์เนชั่นแนล
