24/05/2026
รอคิวทำ Wheel building อีก 4 คู่ ช่วงนี้ซี่ลวดค่อนข้างหายากมากในท้องตลาดโดยเฉพาะความยาวที่ต้องการ ความยาวของซี่ลวดนั้นได้มาจากการคำนวณไม่ใช่ได้มาจากการเดาสุ่มเหมือนที่หลายคนเข้าใจนะครับที่ผ่านมามีหลายคนคิดว่าถ้าซื้อดุมและวงล้อมาแล้วก็ซื้อซี่ลวดมาใส่ได้เลยมันไม่ได้ง่ายอย่างนั้นนะครับ สำหรับมือใหม่ที่อยากทำ Wheel building ที่กำลังเป็นกระแสในเวลานี้โดยเฉพาะเสือภูเขาล้อ 26 นิ้วที่หลายคนอยากแต่งแต้มสีสันให้กับรถจักรยานของตัวเองผมแนะนำให้ดังนี้ครับ
1. พิจารณาก่อนครับว่ารถจักรยานของคุณนั้นเป็นระบบเบรคแบบไหน Disc break หรือ Rim break(ผ้าเบรคจับที่ขอบล้อ) ดูที่เฟรมจักรยานของคุณด้วยว่ามีจุดยึดระบบเบรกแบบไหนเพราะจะมีผลต่อการเลือกดุม(Hub)และวงล้อ(Rim)ด้วยเช่น
ถ้าเฟรมที่ได้มามีหูยึดแคลิเปอร์ดิสเบรกที่ตะเกียบและที่เฟรมคุณก็ต้องเลือกดุมดิสเบรคเท่านั้นส่วนวงล้อคุณจะเลือกที่เป็นวงล้อดิสเบรคหรือวงล้อริมเบรกก็ได้เพราะในกรณีนี้วงล้อจะไม่มีผลต่อการเบรกแต่อาจมีผลต่อความสวยงามและความเข้ากันได้ของตัวรถจักรยานโดยรวม
ถ้าเฟรมและะตะเกียบที่ได้มามีหลักยึดก้ามเบรค(ส่วนมากจะเรียกหลักวีเบรค)คุณก็เลือกดุมและวงล้อที่เป็นระบบริมเบรคหรือคุณจะเลือกดุมดิสก์เบรกมาใช้ก็ได้เช่นกันเพราะในกรณีนี้ดุมล้อจะไม่มีผลต่อการเบรกแต่วงล้อต้องเลือกเป็นริมเบรกเท่านั้นและไม่แนะนำให้ใช้วงล้อดิสเบรคมาทำเป็นวงล้อสำหรับริมเบรกนะครับเพราะโดยส่วนมากวงล้อดิสก์เบรกจะไม่ได้ขัดผิวสัมผัสที่ขอบล้อมาเพื่อให้ผ้าเบรกจับได้อย่างมีประสิทธิภาพทำให้เกิดริ้วรอยหรือสีถลอกไม่สวยงามและอาจเกิดอุบัติอุบัติเหตุจากการเบรคได้ดังนั้นให้เลือกวงล้อสำหรับริมเบรกจริงๆเท่านั้น
2  เมื่อตัดสินใจได้แล้วว่าจะเลือกดุมและวงล้อแบบไหนสิ่งที่ต้องพิจารณาต่อไปก็คือจำนวนรูที่ดุมและวงล้อว่าจะต้องใช้กี่รูซึ่งจำนวนรูที่ดุมและวงล้อจะต้องเท่ากันเสมอจำนวนรูก็คือจำนวนเส้นของซี่ลวดที่ต้องใช้นั่นเองโดยส่วนใหญ่จะเลือกใช้ดุมและวงล้อ 32 รูเพราะเป็นที่นิยมใช้ในจักรยานเกือบทุกประเภทซึ่งปัจจุบันมีดุมและวงล้อให้เลือกตั้งแต่ 24,28,32 และ 36 รู หรืออาจน้อยกว่านั้นขึ้นอยู่กับว่านำไปใช้กับรถจักรยานประเภทไหนถ้าเป็นจักรยานเสือหมอบที่เน้นเบาจำนวนรูที่ดุมและวงล้อก็จะน้อยทำให้จำนวนซี่ลวดที่ต้องใช้น้อยตามไปด้วยเป็นผลให้น้ำหนักของรถโดยรวมเบาลงไปด้วยนั้นเองและในทางกลับกันจำนวนซี่ลวดยิ่งมากล้อก็ยิ่งแข็งแรงแต่น้ำหนักก็จะเพิ่มขึ้นเป็นเงาตามตัวดังนั้นคุณจะเห็นรถจักรยานทัวร์ริ่งที่ต้องบรรทุกของหนักๆจะใช้ล้อที่มีซี่ลวด 36 เส้นเพราะจักรยานทัวร์ริ่งนั้นไม่ได้เน้นเบาแต่เน้นประสิทธิภาพในการบรรทุกและความทนทานเวลาเดินทางไกลๆ
3. เมื่อได้ดุมและวงล้อที่ต้องการแล้วขั้นตอนต่อไปก็แค่ส่งดุมและวงล้อให้กับร้านจักรยานไปทำการขึ้นล้อหรือที่เรียกว่า Wheel building ซึ่งในขั้นตอนนี้ทางร้านจะคำนวนความยาวซี่ลวดที่เหมาะสมและถูกต้องกับขนาดของดุมและวงล้อนั้นๆ ความยาวซี่ลวดจะแปรผันไปตามขนาดของดุมและขนาดของวงล้อและ crossing pattern ดังนั้นไม่แนะนำให้ซื้อซี่ลวดด้วยตัวเองเพราะอาจสั้นไปหรือยาวไปซึ่งจะมีผลต่อความแข็งแรงของล้อโดยตรง ผมเคยอธิบายไปแล้วว่าความแข็งแรงของล้อขึ้นอยู่กับ 4 ปัจจัย คือ 1. ขนาดของซี่ลวดให้ลองนึกถึงซี่ลวดมอเตอร์ไซค์กับซี่ลวดจักรยานแล้วคุณจะเข้าใจทันที 2. จำนวนซี่ลวด 3. ความตึงของซี่ลวด(Spoke tension) และ 4. เทคโนโลยีและะวัสดุศาสตร์ของแต่ละชิ้นส่วนไม่ว่าจะเป็นซี่ลวดสแตนเลส วงล้อคาร์บอน ดุมล้อไทเทเนียม เป็นต้น
และนี่คือทั้งหมดของกระบวนการ Wheel building ที่ผมอยากจะแชร์ให้กับเพื่อนๆที่ยังไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นทำ Wheel building ยังไงหรือหากไม่สะดวกที่จะต้องมานั่งหาดุมและวงล้อเองเพื่อนๆก็ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของทางร้านจักรยานจัดการให้ก็ได้ครับเพียงบอกความต้องการเช่นสีที่ต้องการและประเภทของดุมและวงล้อว่าใช้กับระบบเบรกแบบไหนที่เหลือเดี๋ยวทางร้านเค้าจะจัดการให้เองครับ
