15/08/2024
ter Leringhe:
Het marktplein van meningen is met X de megafoon van één stem geworden
Column
TOMMY WIERINGA
Vroeger was Elon Musk op z'n best een begaafde, steenrijke excentriekeling, die je hoofdschuddend kon bewonderen. Zijn creatieve destructie bracht elektrische auto's en een ruimteprogramma voort, hobby's die hij combineerde door een Tesla de ruimte in te schieten. Had het daarbij gehouden, zou je denken, maar de machtsdronken gisting in zijn hoofd bracht hem ertoe het socialemediaplatform Twitter te kopen.
Met mismanagement, grilligheid en een naamsverandering ging hij het platform te lijf. De X als beeldmerk heeft iets grimmigs en occults, een wolfsangel voor onze tijd. Het was raadselachtig wat hij met dat kostbare speelgoed wilde, maar meer dan welke andere techmiljardair ook begeeft Musk zich sindsdien op politiek terrein. X is zijn politieke vehikel.
Op het platform heeft Musk een innige band met zijn opvattingen. De algoritmes zijn zo ingesteld dat zijn meningen en commentaren bovenaan staan. Het marktplein van meningen, zoals Twitter in meer idealistische dagen heette, is met X de megafoon van één stem geworden.
Binnen een paar dagen hekelde Musk het antidemocratische gehalte van de Venezolaanse verkiezingen en wakkerde hij de racistische veenbrand in Engeland aan met misleidende berichten waartegen de feiten kansloos waren. De man is volkomen onberekenbaar.
De vrijheid van meningsuiting verstaat Musk vooral als de vrijheid van rassenhaat, antisemitisme en misogynie. Hij bevrijdde racisten en vrouwenhaters als Tommy Robinson en Andrew Tate uit hun digitale detentie en bezuinigde drastisch op de moderatoren die nog enigszins toezicht hielden op het fatsoen. Was Twitter al nooit heel fris, onder Musk werd X een clubhuis voor hooligans. Het complotdenken en het antisemitisme op X neemt Musk zelf voor zijn rekening. Van het aloude tech-adagium 'move fast and break things' is alleen het tweede deel overgebleven.
Zijn politieke aspiraties nemen vaste vorm aan nu hij zich heeft bekeerd tot Donald Trump en diens haatcampagne financiert met 45 miljoen dollar per maand. Het is een gevaarlijke alliantie, de rijkste man ter wereld en de straks wellicht weer machtigste man ter wereld - alsof je naar een ontmoeting van twee James Bond-villains kijkt; Ernst Stavro Blofeld en Dr. No slaan de handen ineen voor de Apocalyps.
Waar Trump als president wapenleveranties aan Oekraine kan blokkeren, heeft Musk met Starlink beslissende invloed op de digitale communicatie van het Oekraïense leger.Zo blokkeerde hij in 2022 Starlink tijdens een grootschalige Oekraïense aanval met zeedrones op de Krim, waardoor Russische oorlogsschepen raketten konden blijven afvuren op voornamelijk Oekraïense burgerdoelen.
In het gesprek tussen Trump en Musk dat maandagnacht te beluisteren was op X, beloofde Trump zijn nieuwe vriend alvast een functie als adviseur in zijn regering. Een cholerische narcoticus en een ontremde egomaniak, beiden even onvoorspelbaar; de effecten op de oorlog in Oekraïne zijn zeer te vrezen.
Twee mannen met hun eigen socialemediaplatform ook, die de wereld beschouwen als hun eigendom en de mensen daarin uitsluitend als volgers en consumenten. Elke notie van burgerschap en samenleving is verdwenen uit hun libertaire hyperuniversum.
Ze hebben lak aan regels, om te beginnen de waarheid, de meest elementaire aller regels. Geen regels en geen fatsoen, wat een voorbeeld voor de wereld: wees zo lomp, narcistisch en onbetrouwbaar mogelijk, en je eindigt op de top van de Olympus.
(Bericht van Bert Oling)
