13/05/2025
Мэргэжлийн эмч нь мэддэггүй
Мэдсэн эмч хэлж өгдөггүй
Өөрийнхөө бие, биохими- цусны шинжилгээг хүн бүр өөрсдөө мэддэг байх үүрэгтэй.
Цахим хөгжсөн өнөө үед та бүх мэдээлэлийг олж авах боломжтой.
Гемоглобин (Hb):
Энэ бол уушигнаас хүчилтөрөгчийг эд эсэд шилжүүлэх, CO2-ыг зайлуулах гол үүрэгтэй эритроцитуудын үндсэн бүрэлдэхүүн хэсэг болох нарийн төвөгтэй уураг юм. Хэвийн хэмжээ нь: эрэгтэйчүүдэд – 130-160 г/л, эмэгтэйчүүдэд – 120-140 г/л. Хэрэв гемоглобин буурсан бол энэ нь цус багадалт эсвэл цус алдах магадлалтайг илтгэж, их хэмжээний үзүүлэлтүүд нь шингэн алдалт, цусны өвчин, зүрхний зарим төрлийн өвчнийг илтгэнэ.
Цусны улаан эс:
Гемоглобин агуулсан цусны эсүүд. Хэвийн хэмжээ нь: эрэгтэйчүүдэд – 4.0-5.1 × 10¹² эс/л; эмэгтэйчүүдийн хувьд – 3.7-4.7 × 10¹² эс/л. Эрүүл хүмүүст цусны улаан эсийн илүүдэл нь өндөр ууланд ажиглагдаж болно. Гэхдээ энэ нь ихэвчлэн гуурсан хоолой, уушиг, бөөр, элэг, зүрхний өвчний тухай өгүүлдэг. Эритроцитын дутагдал нь цус багадалт, цочмог цусны алдагдал, архаг үрэвсэлт үйл явцын тухай өгүүлж байдаг. Заримдаа энэ нь жирэмсний хожуу үе шатанд илэрдэг.
Лейкоцитүүд:
Бие махбодийг хорт бодис, вирус, бактериас хамгаалахын тулд ясны чөмөг, тунгалгийн булчирхайд үүсдэг цагаан цусны эсүүд. Хэвийн хэмжээ нь: 4‚0–9‚0 × 10⁹ эс/л. Илүүдэл нь бие махбод дахь үрэвсэл эсвэл бактерийн халдварын тухай өгүүлдэг. Хүчтэй стресс, бие махбодийн стресс эсвэл жирэмслэлтээс болж лейкоцитын түвшин нэмэгддэг. Вирусын халдвар, түүнчлэн өвдөлт намдаах эм, таталтын эсрэг эм уух нь лейкоцитын тоо буурахад хүргэдэг.
Тромбоцитууд:
Цусны бүлэгнэлтийг хариуцдаг эсүүд. Хэвийн хэмжээ нь: 180–320 × 10⁹ эс / л. Илүүдэл хэмжээ нь сүрьеэ, шархлаат колит, элэгний хатуурал зэргийг илтгэнэ. Тромбоцитийн агууламж буурах нь архи, хүнд металлын хордлого, цусны өвчин, бөөрний дутагдал, элэг, дэлүүний өвчин, уулын эмгэг зэрэгт тохиолддог.
ESR: Туршилтын хоолой дахь эритроцит тунадасжих хурд. Хэвийн хэмжээ нь: эрэгтэйчүүдэд – 2-10 мм/цаг, эмэгтэйчүүдэд – 2-15 мм/цаг. Өндөр байх нь халдвар, үрэвсэл, цус багадалт, бөөрний өвчин, дааврын эмгэг, гэмтэл, мэс заслын дараах цочрол, жирэмслэлт, сарын тэмдгийн үед ажиглагддаг. Багассан утга нь цусны эргэлт хангалтгүй, анафилаксийн шок гэх мэт өвчний үед илэрдэг.
Глюкоз:
Цусан дахь сахарын үзүүлэлт. Хэвийн хэмжээ нь: 3.5-6.5 ммоль/л. Өндөр үзүүлэлттэй байх нь чихрийн шижин өвчнийг илтгэнэ. Бага байх нь тогтмол бус хоол тэжээл, дааврын тасалдал байгааг илтгэнэ.
Нийт уураг: Хэвийн хэмжээ нь: 60-80 г/л. Хатуу чанга хоолны дэглэмийн дараа, түүнчлэн элэг, бөөрний үйл ажиллагааг алдагдсан тохиолдолд энэ үзүүлэлт буурдаг.
Нийт билирубин: Элэгний үйл ажиллагааны үзүүлэлт. Хэвийн хэмжээ нь: 20.5 ммоль/л. Гепатит, холелитиаз эсвэл цусны улаан эсийг устгах үед энэ үзүүлэлт нэмэгддэг.
А вирус биенээс бүрэн арилдаг бохирын шар өвчин тусах үед элэгний цөс ялгаруулах үйл ажиллагаа зогсож, нүд, бүх бие шарладаг.
Мөн элэгний В, С, Д вирустэй архаг өвчтэй хүний элэгний үйл ажиллагаа зогсоход бүх бие шарлаж билирубин ихсэж, элэгнээс алат, асат ялгарахаа больж 0-40 хүртэл гэнэт буурч, хэвийн үзүүлэлт шинжилгээнд гарч мэдлэггүй дипломын гол эмч болон өвчтөнийг төөрөгдүүлдэг.
🧑🔬АЛАТ, АСАТ
👉 АЛАТ: Элэгний эсэнд л агуулагддаг энзим. Элэгний эс гэмтсэн үед эсээс АЛАТ нь гадагшлан цусанд их хэмжээтэйгээр тодорхойлогддог. Элэгний хурц үрэвслийн үед жишээлбэл вирусын гепатит, парацетамолын хордлогын үед цусанд АЛАТ-ын хэмжээ ихсэнэ.
Өөрөөр хэлбэл хэдэн сая саванд цэнхэр өнгийн ус хийгээд тэрийгээ 1 өрөөнд оруулсан байна гээд бодъё л доо. Тэр өрөөг элэг гээд нэрлэчихэе. Өнгө өнгийн устай бөөр , зүрх зэрэг өрөөнүүд мөн тэр байшинд байна гээд төсөөлөөрөй. Аль нэг Өрөөн доторх сав эвдэрч ус халилаа гэж бод. Ус цэнхэр өнгөтөй байвал та элэгний өрөөний ус байна гэж бодно. Яг үүнтэй адил АЛАТ бол ганцхан элэгний эсийн задралын үр дүнд үүсдэг онцгой энзим юм.
АЛАТ цусанд өндөр байх тусам элэгний эс тэр чинээгээрэй задарсааар байна гэсэн үг, энэ их аюултай. Та элэг гэдэг өрөөнд хязгааргүй сав байрлуулж чадахгүйтэй адил элэгний эс ч өөрийн тоотой. Элэгний эсийн 60% задартал нэг ёсондоо элэг гэх өрөөний савны 60% задарталаа таньд тодорхой ямар ч зовуурь мэдэгдэхгүй . Гэнэт хатуурал, хавдарт хүрдэг. Нэгэнт задарсан савыг та үйлдвэрээс гаргасан мэт бүтэн болгож, анх байсан шиг усыг хийж чадахгүйтэй адил нэгэнт задарсан эсийг сэргээх боломжгүй байдаг. ТИймээс элэгний өвчний эцсийн шатанд элэг шилжүүлэн суулгах буюу тэр савыг өөрөө хүнээс авчиран байршуулдаг.
АЛАТ Хэвийн Хэмжээ:
Эмэгтэй≤ 34 IU/L, Эрэгтэй≤ 52 IU/L
👉 АСАТ нь мөн элэгний эсэнд байдаг энзим бөгөөд элэгний хурц үрэвсэлийн үед уг энзим цус руу их хэмжээгээр ялгардаг. АСАТ нь элэгний эсэнд байхаас гадна цусны улаан эс, зүрх болон хөдөлгөөний булчинд агуулагддаг иймд уг энзим нь элэгний өвөрмөц энзим биш гэсэн үг. АСАТ, АЛАТ-ын харьцаагаар элэгний эмгэг, зүрхний эмгэг зэргийг ялган оношлоход ашиглана.
Хэвийн Хэмжээ :
Эмэгтэй 6 - 34 IU/L , Эрэгтэй 8 - 40 IU/L
АСАТ/АЛАТ харьцаа
АСАТ/АЛАТ (АСАТ>АЛАТ) харьцаа >1.0 бол архины гаралтай элэгний эмгэг, булчингийн үрэвсэл, архины бус гаралтай элэгний өөхжилт
АСАТ/АЛАТ (АЛАТ>АСАТ) харьцаа
