11/07/2021
စာရှည်ပေမယ့် အစုံပါတယ်။ သေချာprint ထုတ်ထားရင် ပိုကောင်းမယ်။
♦️အောက်ဆီဂျင် ဘယ်တော့ စရှူရမလဲ?
လူနာအား Oximeter နဲ့ တိုင်းကြည့်ပါ။
SpO2အဖြေက 95% အထက်မှာ ရှိသင့်ပါတယ်။
Oxygen saturation ဟာ 93% to 92% အောက်ရောက်သွားရင် Oxygen ရှူဖို့ လိုအပ်ပါပြီ။
-------------------
🔴အထူးသတိပြုရန်
Oxygen များများ ရှူလို့မရတဲ့ လူနာ
ဆေးလိပ်စွဲသောက်တဲ့သူတွေမှာ COPD လို့ခေါ်တဲ့ နာတာရှည် အဆုတ်လမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့မှုရောဂါရှိတတ်ပါတယ်။
အဲလိုလူတွေမှာ လိုအပ်တဲ့ Oxygen target က 88%-92 % ပါ ။
အဲထက် ပိုပေးမိ ရင် သွေးထဲက ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုင် ပမာဏက တက်လာပြီး လူနာအန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ ခုတ်ရာတစ်ခြား ရှရာတစ်လွဲ ဖြစ်တတ်ပါတယ် ။
ဘယ်သူ့မှာ COPD ရောဂါအခံရှိနေမှန်းကို သာမန်အားဖြင့် မသိရှိနိုင်တာကြောင့် Oxygen ပေးရမယ့်အခြေအနေရှိနေပါက ဆရာဝန်နဲ့ အရင်တိုင်ပင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
=====================
♦️လူနာကို ဘယ်လောက် L/min ရှူခိုင်းမှာလဲ?
ဘယ်လိုပေးမလဲဆိုတာမလာခင် ဘယ်တော့ ပေးရမလဲဆိုတော့ အကြမ်းမျဉ်းတော့ သွေးတွင်းအောက်ဆီဂျင်(SaO2) 94% အောက် ရောက်ရင် ပေးမယ်လို့ အကြမ်းမျဉ်းမှတ်
ဒါပေမယ့်လည်း အောက်ဆီဂျင်က ရှားပါးဖြစ်နေတော့ SaO2 94-90 ကြားရဖြစ်နေရင် အသက်ရှူ လေ့ကျင့်ခန်းလေး
အဆင်ပြေရင် 94 အပေါ် ဒါမှမဟုတ် ပတ်ချာလည်လေးဆိုရင် ပေးစရာ မလိုတော့ဘူး (အောက်ဆီဂျင်က ပေးတိုင်းလည်း မကောင်းဘူး ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေရှိတယ်)
94-88 ကြားထဲဆိုရင် ပထမဆုံး Nasal prong (NP) လို့ခေါ်တဲ့ နှာခေါင်းထဲထိုးတဲ့ရှုတဲ့ဟာလေးနဲ့ စပေးကြည့် O2 ဘယ်လောက်နဲ့ စပေးမလဲဆိုရင်
2 L/min ကနေ စပေး
(အဲ့မှာ L/min ဆိုတာ Litre per minute လို့ ခေါ်တယ် တစ်မိနစ်မှာ ထွက်လာမယ့် ပမာဏ (O2 ရဲ့ Litre) ထွက်လာမယ့် အရှိန် ဒါပေမယ့် ခင်ဗျားအနေနဲ့ L/min ပေးမယ့် ယူနစ်တစ်ခုလို့ပဲ ခဏမှတ်,,, အဲ့တာလေးကို Oxygen flow meter မှာ ကြည့်လို့ရတယ် သူကတော့ 5, 10 , 15 ရယ်ပဲ စာရေူထားတာ ကျန်တာ အတုံးလေးတွေနဲ့ပြမှာ ကွကိုယ်တွက်)
SaO2(သွေးတွင်းအောက်ဆီဂျင် ပမာဏ , နောက်တစ်ခါထပ်မပြောပြဘူး) 94 ကျော်လာပြီဆိုရင်အိုကေတယ် ,, မတက်လာသေးဘူးဆိုရင် 3,4,5,6 တင်သွား 6 L/min က NP နဲ့ ပေးလို့ရတဲ့ ဂိတ်ဆုံးပဲ
များသောအားဖြင့်တော့ SaO2 88 ထိကတော့ ကိုဗစ်လူနာတွေမှာ NP 6 L/min နဲ့ စပေးလို့ ရလေ့ရှိ အဆင်ပြေလေ့ရှိတယ်
SpO2 88-80 ဆိုရင် (ဒါမှမဟုတ် အပေါ်ကအနေအထားနဲ့ NP နဲ့ ပေးရင်နဲ့ မတက်ရင်) oxygen facemask (FM) ဆိုတာနဲ့ပေးမယ် သူက အနိမ့်ဆုံး 6 (5စ ကထဲရေးတာ) ကနေ အများဆုံး10 L/minထိ ပေးလို့ရတယ်
6 L/min ကပဲ စပေး SaO2 မတက်သေးရင် တင်တင်သွား ,,,
10 L/min က FM နဲ့ O2 အများဆုံးပေးလို့ရတဲ့ ဟာလို့ ထပ်မှတ်
ဟုတ်ပြီ SaO2 80 အောက်ဆိုရင် (ဒါမှမဟုတ်အပေါ်က FM နဲ့ တိုးလာရင်း အဆင်မပြေရင်) oxygen facemask with reservior bag (FM RB လို့မှတ်) ဆိုတာ ရှိတယ် သူ့ကိုသုံးပြီး ပေးရမယ် သူက 8L/min ကနေ 15 L/min (ဂိတ်ဆုံးလို့မှတ်) ထိပေးလို့ရတယ် အပေါ်ကလိုပဲ SaO2 90-94 လောက်ထိရအောင် ဒါမှမဟုတ် 94 ကျော်အောင် 8 ကနေ စတင်သွား ဂိတ်ဆုံးက 15 L/min
(သူ့ (FM RB)မှာ အရေးကြီးတာ နှစ်ခုရှိတယ် တစ်ခုက သူနဲ့ပေးပြီဆိုရင် သူ့မှာ ပါတဲ့ ပလပ်စတစ်အိတ်ကလေး ဖောင်းနေဖို့ အရေးကြီးတယ်မဖောင်းရင် အဆင်မပြေဘူး နောက်တစ်ခုက သူ့ရဲ့ နှာခေါင်းဖုံးဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်မှာ ပလတ်စတစ်အဝိုင်းပြား အဆို့ရှင်လေး ပါရမယ် အဲ့တာလေးက အထူးအရေးကြီး သူက အသက်ရှူတဲ့အချိန် အပြင်လေလာမရောပဲ O2 သီးသန့် ရှူမိအောင် FMRBကိုပိတ်ပေးတယ် အသက်ရှူထုတ်တဲ့အချိန် မကောင်းတဲ့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် (CO2) ကို အပြင်ထွက်လို့ရအောင် ဖွင့်ပေးတယ် သေချာကြည့် သေချာတပ်)
*** FM ရော FM FB ရောက O2 6 L/min အောက်နဲ့ သွားပေးလို့မရဘူး လူနာမွန်းပြီး သေလိမ့်မယ် သတိအထူးထား***
လွယ်လွယ်မှတ်ရင်တော့ လူနာ နည်းနည်းမောတယ်ထင်ရင် နည်းနည်းနဲ့စပေး များမောတယ်ထင်ရင် များများစပေး
NP က 2-6 L/min
FM က 6-10 L/min
FM RB က 8-15 L/min
နောက်တစ်ခုက လူနာSaO2 94 ကျော်လာပြီဆိုရင် ပေးထားတဲ့ O2 L/min ကို ဖြေးဖြေးချင်း လျှော့လိုက် လူနာခံနိုင်လားစောင့်ကြည့်လိုက် ခံနိုင်ရင် နည်းနည်းထပ်လျှော့လိုက် လုပ်ရမယ် မခံနိုင်င်နည်းနည်းပြန်တင်ပေါ့
ဒါပေမယ့် ဒါပေမယ့် အရေးကြီးဆုံးက လူတစ်ယောက်မောပြီဆိုတာနဲ့ နီးစပ်ရာဆရာဝန်နဲ့ ပြသဆွေးနွေးတိုင်ပင်ရမယ် မောရခြင်းကအများကြီးရှိတယ် ကိုဗစ်တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဖူး
-------------------------
♦️Water Level
Oxygen အိုး Flow meter က water level ကိုရေအမြဲဖြည့်ပါ။ ရေသန့် နဲ့ဖြည့်ပါ။
ရေကဘာကြောင့်ထည့်ရတာလဲဆိုရင် စိုထိုင်းဆ moisture ရချင်လို့ပါ။
Moisture မရှိရင် Oxygen ကြောင့် နာရီကြာလာရင် နှုတ်ခမ်း ၊ နှာခေါင်းအတွင်းပိုင်း ခြောက်သွေ့ကွဲအက်မှာစိုးလို့ စိုထိုင်းဆရအောင် ရေကိုထည့်ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
ရေရှိမှ အောက်ဆီဂျင် ရတာမဟုတ်သလို oxygen ထွက်ဖို့ မရှိမဖြစ် လိုအပ်နေခြင်းလဲ မဟုတ်ပါဘူး။
အောက်ဆီဂျင် ရှူနေရတဲ့လူနာက အောက်ဆီဂျင်အရေးပေါ် လိုအပ်နေရင် ရေဖြည့်တာကို အချိန်လုပြီး လုပ်စရာမလိုပါဘူး။ ရေဖြည့်ဖို့အတွက် oxygen အပြတ်မခံသင့်ပါ။
ဘေးမှာ အောက်ဆီဂျင်အိုးအပိုနဲ့ Oxygen ပိုက်အပိုကို ဆောင်ထားသင့်ပါတယ်။ ရေဖြည့်နေစဉ် အရန်တစ်အိုးနဲ့ ပေးထားရင် ပိုကောင်းပါသည်။
📍 သတိပြုဖို့က ရေဖြည့်ရင် water Level ရဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ Scale ကို ကျော်လွန်ပြီး မထည့်ပါနဲ့။ Level ကျော်သွားရင် ရေက oxygen ဖြတ်လို့ ပွက်လာတဲ့အခါ ပိုက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။
Nasal Cannula နဲ့ဆိုရင် နှာခေါင်းထဲတိုက်ရိုက်ရောက်သွားပြီး အသက်ရှူခြင်းကို ဒုက္ခပေးနိုင်သလို Oxygen Mask သုံးနေသူဆိုလည်း မျက်နှာကို ရေများ ရွှဲစိုသွားနိုင်ပါတယ်။
ထိုကြောင့် ရေကို water Level scale ကို မကျော်လွန်ပဲ ထည့်ရန် လိုပါတယ်။
📍 ရေဖြည့်ပြီးရင် ခွက်ကိုလုံအောင် လှည့်ပိတ်ပေးဖို့ သတိပြုရမှာပါ။ ခွက်ကိုလှည့်ပိတ်တဲ့အခါလည်း တစောင်းအနေထား ဖြစ်နေရင် အရစ်ပြည့်ပြီးပြီလို့ မှားပြီး ထင်တတ်လို့ သတိထားပါ။ flow level အမြင့်ဆုံးပေးထားရင် မလုံတဲ့နေရာက တရှူးရှူး အသံမြည်လို့ သိရှိနိုင်ပေမယ့် flow level နည်းရင် လက်နဲ့ စမ်းကြည့်ပြီး လက်ကိုလေလာတိုးမှ သိပါတယ်။
လုံအောင်မပိတ်မိရင် Oxygen တွေက အဲဒီမလုံတဲ့အပေါက်ကနေ စိမ့်ထွက်သွားပြီး လူနာက ပေးသလောက် Oxygen ကို အပြည့်မရတော့ပါဘူး။ SpO2 တွေပါ ကျလာတတ်ပါတယ်။
-------------------------
♦️ပိုက်သန့်ရှင်းရေး
ရေရှည် အောက်ဆီဂျင်ရှူနေမည့်သူများသည် ပိုက်များကို သန်ရှင်းအောင်ထားဖို့၊ လဲလှယ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အောက်ဆီဂျင်ပိုက်များမှ တဆင့် အခြား Virus များ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ဝင်ရောက်နိုင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
==========================
လက်ကျန်oxygenကြာချိန်
Oxygen Cylinder ထဲမှာပါတဲ့လေ နဲ့ ခံတဲ့ကြာချိန်တလွဲကြီး share နေကြတာတွေ့လို့ပါ
Oxygen Cylinder Size - 10L/15L/40L ဆိုတာက cylinder ရဲ့ volume (water capacity) ကိုပြောတာပါ
Cylinder တွေထဲပါတဲ့ oxygen volume ကတော့ Pressure ပေါ်မူတည်ပါတယ်
အလွယ်မှတ်ရင် ဒီမှာရတဲ့ cylinder တွေက 40L အိုးဆိုရင် 1500 psi အထိပဲသွင်းကြတာများတယ်
40L အိုး 1500 psi ဆိုရင် Oxygen Volume 5000 L ပါတယ်လို့အကြမ်းဖျင်းပြောလို့ရပါတယ်
oxygen flow 5L/min - 16 hrs 40 min
oxygen flow 10L/min - 8 hrs 20 min
oxygen flow 15L/min - 5 hrs 30 min
HFNC 60L/min - 1 hr 20 min
10L / 15L အိုးတွေကိုပုံမှန်စက်ရုံတွေမှာ ဖြည့်ပေးတာမရှိလို့ 40L အိုးက နေပြန်ခွဲတဲ့အတွက် 1000 psi ပတ်ဝန်ကျင်ပဲရှိတတ်ပါ တယ်
10L Cyliner 1000 psi - Oxygen Volume less than 1000 L
oxygen flow 5L/min - 3 hr 20 min
oxygen flow 10L/min - 1 hr 40 min
အဲ့ဒါကြောင့် ညရေးညတာအတွက်ဆိုရင် 40 L water Capacity အိုးဆောင်ထားမှစိတ်ချရမှာဖြစ်ပါတယ်
မန္တလေး တမြို့လုံးမှာ လည်ပတ်နေတဲ့စက်ရုံ နဲ့ တနေ့ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ ပမာဏလေးပါ သိသလောက် ရေးပေးလိုက်ပါတယ်
Mann Shin Oxygen - 160m3/hr - 770 cyl/Day
Yadanar Pon Oxygen - 200m3/hr - 1000 cyl/Day
Sein Sune Nyo - 240m3/hr - 1150 cyl/day
Arkar Moe - 50m3/hr - 240 cyl/day
MEC - 50m3/hr - 240 cyl/day
တရက်ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ပမာဏ တရက် အလုံး ၃၀၀၀ ထက်မပိုပါ
အဲ့တော့ Covid မဖြစ်အောင်သာဂရုစိုက်နေထိုင်ကြပါ
တကယ်ဖြစ်လာရင် Oxygen တောင်မလောက်ပါ
Remdesivir (antiviral) & Tocilizumab (Monoclonal antobodies) တွေဆိုတာ instock မရှိကြပါ
ခုနက Oxygen Cylinder အကြောင်းပြောပြီးပြီဆိုတော့ ဒီတခါ Oxygen Concentrator အကြောင်းပြောပြချင်ပါတယ်
Oxygen Concentrator ဝယ်မယ်ဆိုရင် Brand ရှိတဲ့ အထဲကဝယ်ပါ မရဘူးဆိုရင် အရေးအကြီးဆုံးက Maximum Flow မှာရတဲ့ Oxygen Purity ကအရေးကြီးပါတယ်
စျေးကွက်ထဲက အတော်များများ က 5L/min စက်ဆိုပါတော့ သူက 5L/min ပြောပေမဲ့ 1-2 L/min မှာပဲ သူပြောတဲ့ 93+-3% oxygen purity ကိုရပါတယ်
Maximum Flow 5L/min ကိုတင်လိုက်ရင် တချို့ဆိုးဆိုးဝါးဝါးစက်တွေဆိုရင် Oxygen Purity ~ 30% အထိကျသွားပါတယ်
ပတ်ဝန်းကျင်လေထုထဲမှာကို Oxygen က 21% ရှိပြီးသားဆိုတော့ Oxygen Concentraor မဝယ်ခင် စစ်နိုင်အောင်လို့ပါ
♦️Oxygen Concentrator
အားသာချက်က မီးရှိရင် ပလပ်ထိုးပြီး သုံးရုံပါပဲ။
ပြန်ဖြည့်ဖို့ မလိုပါဘူး။ သူက လေထုထဲကလေကို ယူပြီး အောက်ဆီဂျင်များများပါတဲ့ လေဖြစ်အောင် ပြန်စုပေးတဲ့စက်ပါ။
ဆက်တိုက်သုံးရင်စက်ပူပါတယ်။ တခါတလေ သိပ်ပူရင် စက်ကြောင်တတ်ပါတယ်။ 6 နာရီ လောက်ဆက်တိုက်မောင်းပြီးရင်တော့ ခဏ နားသင့်ပါတယ်။
Oxygen Concentrator ရွေးမယ်ဆိုရင်
Oxygen Concentrator စက်က Liter တစ်ခုထဲပေါ်မှာ အခြေခံတာမဟုတ်ဘူး
အောက်ကရေးပြထားတဲ့ အချက် (၄) ချက်ပေါ်မှာ အခြေခံတာပါ
Concentration (%)
* 90% -96% ရရင် ဝယ်
*အဲ့လောက်မှ မရရင် မဝယ်နဲ့
*အပြင်အလကားရတဲ့လေသာရှူကြ
Output Pressure (kpa)
* 30kpa - 60kpa ရရင် ဝယ်
* အဲ့ဒါအဆုတ်အတွက်အကောင်းဆုံး Range
* အဲ့ထက် ပိုနေ/ လိုနေလဲ အဆင်မပြေ
Flow rate (liter/min)
* Medical grade မှာ တစ်မိနစ်တိုင်း 1 liter ကနေ 5 liter အထိပေးလဲ concentration 96% မှာ အငြိမ်ရှူနေရုံပဲ (10 liter ဆိုတာမပါဘူးနော် သေချာကြည့်)
* Non Medical မှာတော့ တစ်မိနစ်တိုင်း liter များလေလေ concentration ကျလေလေပါပဲ
* အဲ့တော့ အပြင်မှာ အလကားရတဲ့လေကလဲ 25% ရနေတာပဲလေ ငွေနဲ့ဝယ်ရှူမနေနဲ့
Consumption (Watt)
* 300W - 400W လောက်ရမှဝယ်ကြ
* အဲ့လောက် watt ရမှ Compressor ကကောင်းကောင်းအလုပ်လုပ်နိုင်မှာ
* အဲဒါမှ လိုချင်တဲ့ Oxygen Pure (%) ထိရောက်အောင်လုပ်ပေးနိုင်မှာ
* အဲ့လောက်မှ မရရင် compressor အတွက်က အပိုပဲ ဝယ်မနေနဲ့
10 Liter က covid အတွက်ပိုကောင်းတယ်လို့
ဘယ်သူညှော်တာလဲ
သူများက 10 Liter ဆိုတိုင်း 10 Liter နေကြတာ
ကိုယ်ကဘာအတွက်တုန်းမှာလဲ သေချာစဥ်းစား သေချာရွေး
10 Liter ဆိုပြီး စျေးတွေအဆမတန်တင်ရောင်းနေကြ
ဘယ်နိုင်ငံကမှ လက်မခံတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံကတချို့စက်တွေကို Online Shopping မှာ အဝတ်အစားဝယ်သလိုနဲ့အလုအယက်ဝယ်နေကြတဲ့ ငါတို့ပြည်သူတွေကိုသနားလွန်းလို့ပါ
Credit
အောက်ဆီဂျင်ပေးတာနဲ့ ပတ်သတ်တဲ့ အချက်တွေကို ဖတ်လို့လွယ်အောင် တွေ့တာအထဲက လိုတာတွေ ဖြတ်ပြီး ပြန်စုထားတာပါ။။
