31/07/2019
သိထားသင့္ေသာ ...
သက္ငယ္မုဒိန္းျဖစ္ၿပီဆိုရင္ လုပ္ရမယ့္ After the Crime Procedures ...
R**e နဲ႔ Sexual Abuse ကြာျခားပံု ...
ဆရာဝန္ညီမေလး ေဒါက္တာစုစုဝင္း ေရးေပးထားတဲ့စာေလးကို ... ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းၿပီး ျပန္လည္မွ်ေဝတာပါ ...
တကယ္ကို သိထားသင့္တာေတြမို႔ ... ဖတ္ၿပီးရင္ မွ်ေဝေပးၾကပါေနာ္🙏🏻🙏🏻🙏🏻
-----
-----
✡သက္ငယ္မုဒိန္းမႈဆိုတာေတြ✡
ခုတေလာတအားကို မ်ားလာတယ္ထင္ရတယ္
တကယ္လဲ case rateကတက္ပါတယ္
media💯 က်ယ္ျပန့္လာတဲ႔ သေဘာတရားအရ
လူေတြ ပိုသတိထားလာႀကတယ္
awareness ရလာတယ္ ✅
အရင္လိုလူမသိသူမသိမဟုတ္ေတာ႔ဘူး❌
အရင္ကေရာ ဒါေတြ မျဖစ္ဖူးလားဆို❓
ျဖစ္တာေပါ့ ✅✅✅✅
ဒါေပမယ့္
ျမန္မာ့ ဓေလ့ ထံုးတမ္းအစဥ္အလာအရ
လူမသိေစခ်င္ဘူးး ❌
ကေလးဘဝမွာ
ဒါကို ႀကံဳေတြ႔လ္ုိက္ရတာ လူသိကုန္ရင္
ဒီကေလးရဲ႔ အနာဂတ္ဘဝ ထိပါးမွားစိုးရိမ္ျပီးး
တိုးတိုးတိတ္တိတ္ဆိုတာေတြ ေျဖရွင္းခဲ႔ႀကတယ္
ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔ရဲ႔ ထံုးတမ္းစဥ္လာ ...
မိန္းမဆိုတာ အပ်ိဳစစ္မွဆိုျပီးေတာ့
ကေလးဘဝ အညႊန့္ခ်ဳိးခံရလဲ
လူမသိေအာင္ျငိမ္ခံ ႀကိ္တ္ခံ
မတရားခံရလဲ ျငိ္မ္ခံ ၾကတယ္
အပ်ိဳစင္အေျမွးပါးေလးတစ္ခုအတြက္
လူတစ္ေယာက္ဘဝတစ္ခုရဲ႔
စိတ္ဒဏ္ရာအကုန္နဲ႔ လဲပစ္ခံခဲ႔ရတယ္
ဒီေတာ့ အမႈတိုင္ခ်င္လို့ သြားလဲ
ဒီအမႈက ရဲအေရးပိုင္တဲ႔အမႈဆိုေတာ့
ရဲဆီသြားအမႈဖြင့္
ရဲကလဲ တရာခံလိုလို႔ သံသယရွိသူကိုဖမ္းဖို့
အမႈသြားအမႈလာရႈပ္တဲ႔အခါ
တရာလိုကို ပ်ားရည္နဲ႔ဝပ္ခ်
အမႈကိုေႀကေအးဖို့ ညွိႏႈိင္းခဲ႔ႀကတာေတြ မ်ားခဲ႔တယ္
တကယ္လို့ အမႈဖြင့္ခဲ႔ျပန္လဲ
အမႈရင္ဆိုင္ရ ရက္ခ်ိန္းႀကာျပန္တယ္
ဒီေတာ့ ခံရသူေတြဟာ
တိုင္ဖို့ေတာဖို့အတြက္
တရားမ်ွွတမႈရဖို့ထက္✅ စာဝတ္ေနေရးကသာ
သ္ိကၡာတရားနဲ႔လူ့ဘဝတစ္ခုအတြက္
ပိုအေရးးပါတဲ႔ ခတ္ႀကီးွမွာ✅
ေငြေႀကးနဲ႔ညွိနႈိင္းး
အမႈကိုအစေဖ်ာက္ရာကေန အမႈ့ျဖစ္ပြားနႈန္း ဟာ
တစ္ျဖည္းျဖည္းပိုအတင့္ရဲ့ ျမင့္တက္လာတယ္😰😰😰
အမႈကို စစ္ေနမက်လာေတာ့တဲ႔အခါ
လုပ္ထံုးလုပ္နည္းဆိုတာေတြ
မူဝါဒေတြဟာလဲ ေမွးမွိန္လာခဲ႔တယ္ 😰😰
ရဲကလဲ ရဲဘက္က
ဆရာဝန္ကလဲ ဆရာဝန္ဘက္က
တရားရံုးကလဲ တရားရံုးဘက္က
လူမႈကုူညီေရးအသင္းဘက္ကလဲ သူတို့ဘက္က
weak pointေတြ မ်ားလာတယ္
ဒီအခါ ထင္သလို ခရီးမေပါက္ဘဲ
တျဖည္းျဖည္း ဆုတ္ေလ်ာ့လာေတာ့တယ္
🚫 #တကယ္ကBefore&Afterဆိုတာ
အျဖစ္အပ်က္တိုင္းမွာရွိတယ္🚫
သက္ငယ္မုဒိန္မႈမျဖစ္ေအာင္ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ❓❓
Before💠 the crime💠
ေရးႀကပါတယ္ ခုဆို
ကေလးေတြကိုသင္ေပးဖို့ မိဘေတြကလဲျပင္ဆင္ႀကပါတယ္ အသ္ိပညာကလဲ ပြင့္လာေတာ့
အရင္ကထက္ ေျပာရလြယ္ကူပါတယ္
#ဒါေပမယ့္
🔯🔯After the crime ကိုက် ေမ့ေနႀကတယ္😴😴
🔆🔆က်ြန္မတို့ ဆရာဝန္ေတြဘက္က
After the crimeကိုအမ်ားဆံုးျပင္ဆင္ေပးနိုင္ပါတယ္ လူုမႈ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ပူးေပါင္းျပီးေပါ့
-လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြကလဲ ကုူညီမႈထိေရာက္ေအာင္ တတ္နိုင္သမ်ွ ကေလးရဲ႔ Privacyကို ထိန္းသိမ္းရင္းေပါ့
-အမႈလိုက္ရဲဘက္ကလဲ ဒါဟာ R**e ဆိုတာထက္ ကေလးငယ္ကိုက်ဴးလြန္တဲ႔ Sexual Abuseလဲ ျဖစ္နိုင္တယ္ဆိုတာ မေမ့သင့္ပါဘူး
ဒီလ္ုိcaseတိုင္းကို👉
ျပစ္မႈတိုင္းမွာ
သုတ္ပိုးေတြ႔မွတို့ ဘာညာသာရကာ မေျပာၾကပါနဲ႔
သုတ္ပိုးးေတြ႔မွ ဆို
သုတ္မလြတ္ဘဲ က်ဴးလြန္ရံုလုပ္သူက
လြတ္သြားပါမယ္ဆိုတာ သတိခ်ပ္သင့္ပါတယ္
ဒါ့ေၾကာင့္
က်ဴးလြန္ရန္ႀကံစည္တာနဲ႔ ျပစ္မႈေျမာက္တာမို့
ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူနိုင္ဖို့ေပါ့
🚫🚫 **e ဆိုတာ 🚫🚫
Just Male's organ က Female organ
(က်ားအဂၤါကိုမအဂၤါထဲ)
Penetration(ထိုးသြင္းျခင္း) ရွိတာနဲ႔ R**e(မုဒိန္းမႈ)
ေျမာက္ပါတယ္
ျပီးတာမျပီးတာ သုတ္လြတ္တာ မလြတ္တာ (Ejeculation မရွိတာရွိတာနဲ႔ မဆံုးျဖတ္ပါဘူး)
ဟုတ္ျပီ ဒါဆို အတြင္းအဂၤါေတြကို
လက္နဲ႔ပြတ္တာ ကိုင္တာေတြကေရာ ဆို
ဒါက Sexual abuseပါ
သူတို့က ဘယ္သူေတြလုပ္တတ္လဲဆို
ဒါဟာဘာလဲလို့ စူးစမ္းခြင့္မရွိခဲ႔ဖူးတဲ႔လူေတြဟာ
စူးစမ္းခ်င္စိတ္နဲ႔ ေမြ႔ေလ်ာ္စိတ္ေရာေထြးျပီး
ကေလးေတြကိုပစ္မွတ္ထားက်ဴးလြန္ေနႀကသူေတြပါ
စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ယဥ္ေက်း မဳ ွွွွွွွွွထိန္းသိမ္းမႈ
အားနည္းသုူေတြပါ
ဒါကိုက်ဴးလြန္သူေတြဟာလဲ
Pshycological problems
စိတ္က်န္းမာေရးျပသနာ
လိုဘမျပည့္ဝခဲ႔တဲ႔စိတ္
သိမ္ငယ္စိတ္နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ႔သူေတြမွာ
အမ်ားဆံုးေတြ႔ရတာပါ ။
ခု က်ြန္မတို့ စိတ္ပူႀကတယ္
ကိုယ့္ကေလးမျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္ႀကမလဲ
ဒါဟာ မိဘတိုင္းစိတ္ပူေနႀကပါတယ္ မွန္ပါတယ္
က်ြန္မအျမဲ ရြတ္တယ္
Prevention is better than cure!
ကာကြယ္ျခင္းက ကုသျခင္းထက္ထိေရာက္တယ္
ဒါကလဲ မွန္ေနတာဘဲေလလ္ို႔
ဟုတ္ျပီ ဒါေပမယ္ျ့ဖစ္လာခဲ႔ရင္ေရာ
ဘယ္လို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းႀကမလဲ
#က်ြန္မတို့မွာျ့ပသနာတစ္ခုက
ျဖစ္ျပီးျပီဆိုတဲ႔ေနရာမွာ အဆင္ေျပေအာင္
Solvingလုပ္တဲ႔ေနရာမွာ အားနည္းခ်က္ရွိတယ္
ဘာလုိ့ဆို ျဖစ္လာရင္ ဘာလုပ္ဖို့ဆိုတာ
ႀကိဳတင္စီစဥ္ထားျခင္းအားနည္းလို့ဘဲ
အားလံုးက မျဖစ္ခ်င္ႀကေတာ့
မျဖစ္ပါဘူးေလဆိုျပီးေဖာ့ေတြးႀကတယ္
အာ့အတြက္
တကယ္လဲ ျဖစ္ေရာ
လိုအပ္ခ်က္မ်ားစြာနဲ႔ဘဲ
နစ္နာရသူေတြရဲ႔လူ႕ဘဝတက္လမ္းေတြ
ပ်က္စီးဆံုးရႈံးႀကရတယ္
ဒါမို့လဲက်ဴးလြန္သူေတြဘက္ကလဲ ပိုရဲတင္းလာတယ္
ဒီေတာ့ ဒါကို ရဲဝင့္စြာ ရင္ဆိုင္ႀကမယ္
အေျဖေသခ်ာရွာထားမယ္ ႀကိဳျပင္ဆင္ထားမယ္
ဒါဆိုရင္ေရာ❓❓
သက္ငယ္မုဒိန္းမႈ တစ္ခုျဖစ္ျပီဆိုပါစို႔ ✅✅✅
၁ #ပထမဆံုးး
မိဘလုပ္သူ အုပ္ထိ္န္းသူဆိုသူကိုခ်က္ခ်င္း အသိေပးဖို့ ကေလးငယ္ကိုသင္ႀကားထားေပးပါ။
(ဘာမွ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးမထိခိုက္ေသးရင္)
၂ #ဒုတိယ
ေဆးရံုခ်က္ခ်င္းသြားပါ ။
သက္ဆိုင္ရာ တိုက္နယ္ေဆးရံု၊
ျမိဳ႔နယ္ေဆးရံု ၊
ျပည္နယ္ေဆးရံု ခ်က္ခ်င္းသြားပါ
အျပင္ေဆးခန္းနဲ႔ လံုးဝမသက္ဆိုင္အက်ံဳးမဝင္ပါ
(သို့ေသာ္ ေသြးထြက္လြန္ေနရင္ အနီးဆံုးေဆးခန္းမွာ First aidကို ယူပါ အသက္ကယ္ပါ ျပီးတာနဲ႔
လြဲအပ္ရာသုိ့ခ်က္ခ်င္းသြားပါ)
၃ #တတိယ
ေဆးရံုေရာက္တာနဲ႔
တာဝန္က် ဆရာဝန္က
ဒါဟာ
💠-ရဲအေရးပိုင္ေသာအမႈျဖစ္တယ္ဆိုတာမွတ္သားထားပါ
💠-လူနာကို historyေသခ်ာေမးပါ စစ္ေဆးပါ
💠-ေသခ်ာတာသိသိခ်င္းး Vaginal swab ယူပါ
💠-ပံုမွန္ Vaginal swabယူတဲ႔ instrumentေလးရွိေပမယ့္ မရွိတာလဲ မ်ားပါတယ္
💠-OPD ထိုင္ေနစဥ္မွာ Emergency Box ထဲမယ္ ပိုးသန့္ေအာင္ ေပါင္းထားတဲ႔
ဲ႔ နားက်တ္္တန္ထုတ္ေလးေဆာင္ထားပါ
💠- ကို္ယ္ရွိတဲ႔ေနရာက အထက္အရာရွိကို အေႀကာင္းႀကားပါ
သားဖြားမီးယပ္အထူးကုရွိလ်ွင္ သူ့ဆီက အႀကံဥာဏ္ယူျပီး ေတြ႔ရွိခ်က္က္ုိ
အတည္ျပဳ comfirmလုပ္ပါ
💠 -မူႈခင္းဆရာဝန္ ေနရာတိုင္းမွာ မရွိတဲ႔အတြက္ ရွိလ်ွင္ေတာ့ အေႀကာင္းႀကားအတည္ျပဳခ်က္ယူပါ။
💠-လိင္က တစ္ဆင့္ကူုးစက္နိုင္တဲ႔ေရာဂါေတြအတြက္ တစ္ခါတည္းး Screening လုပ္ပါစစ္ပါ
💠-ကေလးရဲ႔Immunization Historyေသခ်ာယူပါ လက္ရွိ ယူထားတဲ႔ Treatmentေသခ်ာေမးပါ
💠-နစ္နာသူကေလးရဲ႔ အသက္အရြယ္္ေပၚမူတည္ျပီးး
Menstrual historyေမးပါ
Puberty ဝင္ျပီးးလားး ဝင္ခါနီးလားး
ေသြးေပၚဖူူးမွ ကို္္ယ္ဝန္ရွိနိုင္တာမဟုတ္တာ မေမ့သင့္ပါ။
-ရာသီေသြးေပၚဖူးသူဆိုလ်ွင္
ေနာက္ဆံုးလာတဲ႔ ရက္ လ ေသခ်ာေမးပါ (ရက္အတိအက်သိလ်ွင္ )
လိုအပ္ပါက ကိုယ္ဝန္မေဆာင္နိုင္ေအာင္ အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးတိုက္ပါ။
-ေသေသခ်ာခ်ာCounselling ကိုမိဘအုပ္ထိန္းသူ ကေလးကိုလုပ္ပါ
-ဒီအမႈနဲ႔ ျဖစ္ပံုက္ုိစစိေဆးေနစဥ္မွာ
လူမအံုပါေစနွင္ ့သီးသန့္ခန္းထဲ လူုနာကို ထည့္ထာပါ။
*တစ္ဆက္တည္း
-ရဲအေရးပိုင္ေသာအမႈျဖစ္သည့္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ နယ္ေျမဆိုင္ရာ ဒုရဲအုပ္/ အမႈလိုက္ကို
--အေႀကာင္းႀကားဆင့္ေခၚပါ ။
--တရာခံကိုမိဖို့ျပင္ဆင္ဖို့ အသိေပးပါ။
#က်ြန္မတို့ဟာျမန္မာျပည္သူေတြျဖစ္သည့္အတြက္ လူအားလံုးဟာ ေျခာက္လတစ္ခါ
မည္သူမ်ွ regular medical check up မလုပ္ထားတာေသခ်ာပါသည္ ။
ထို့အတြက္ က်ဴးလြန္သူ/ တရားခံကို
ကူးစက္ေရာဂါ ရွိမရွိသိနိုင္ဖို့ ေမးခိုင္းပါ စစ္ေဆးပါ။
( က်ဴးလြန္သူေတြဟာ လိင္စိတ္ဆာေနတဲ႔ ေဆးကုသမႈခံယူေနတဲ႔ HiVေရာဂါသည္ေတြဆိုတာ က်ြန္မ အေတြ႔အႀကံဳအရ နွစ္ဦးရွိတယ္
အရက္ေသာက္သူေတြမို့ အသည္းေရာင္ပိုးရွိသူေတြမ်ားတယ္))
ဒါမို့ တရာခံမိမိခ်င္းးေသြးစစ္ဖို့ တစ္ခါတည္းး
ရဲက္ုိ အသိေပးစာ စာရြက္ေပးလိုက္ပါ
အစစ္ခံရန္ မလာနိုင္ပါက
စစ္ေဆးဖို့ေသြးလာပို့ပါေစ ။
သူ့ေသြးဟုတ္မဟုတ္ ရဲက တာဝန္ယူုနိုင္ပါေစ
သက္ေသယူထားပါ။
#ခ်က္ခ်င္းလုပ္နိုင္ေလ ေကာင္းေလပါ
လိင္ကတစ္ဆင့္ကူးစက္နိုင္္သာေရာဂါဆိုတာ
တရားခံဟာ
၁။HBV infection
--အသည္းေရာင္ဘီပိုးရွိေနရင္
ကေလးက ကာကြယ္ေဆးထိုးျပီးလို့ ကိုယ္ခံအားျပည့္ဝေအာင္ျမင္ျပီးသူဆို စိုးရိမ္စရာမရွိေတာ့ပါဘူး။
-အကယ္၍ မထိုးရေသးရင္ ကားကြယ္ေဆးနဲ႔အတူ အသင့္ျပဳျပီးကို္္ယ္ခံအား Immunoglobulinကိုထိုးပါမယ္
၂။ HCV Infection
အသည္းေရာင္အသားဝါ္စီးပိုးရွိသူျဖစ္ေနမယ္ဆို
ကေလးကို ေနာက္သံုးလ ေျခာက္လမယ္ ျပန္စစ္ေဆးမယ္ လိုအပ္ပါကေဆးတိုက္ဖို့ျပင္ရပါမယ္
၃။ HIVပိုးရွိေနသူဆိုရင္ေတာ့
PEPခ်က္ခ်င္း24hoursအတြင္းတိုက္ဖို့
သက္ဆိုင္ရာ ART unit နဲ႔ဆက္သြယ္ျပီး ေဆးထုတ္ေပးဖို့ေတာင္းေပးဖို့လိုပါမယ္
၄။ ကာလသားပိုးးရွိေနသူဆိုရင္ေတာ့ ကေလးကို ေနာက္တစ္လခြဲ/ သံုးလ ျပန္စစ္ ျပီး
လိုအပ္တဲ႔ ကုသမႈ ထပ္ေပးပါမယ္
၅။ နစ္နာသူဟာကိုယ္ဝန္ေဆာင္နိုင္ေသာ အသက္အရြယ္ဆို ခ်က္ခ်င္းးအေရးေပၚသေႏၶတားေဆးတိုက္ပါမယ္
၆။ အမႈစစ္ရာ အမႈ ရင္ဆိုင္ရာမွာလုိအပ္တဲ႔ ကေလးငယ္ရဲ႔ အသက္အတြက္ လိုအပ္ေသာ
Age Determination အတြက္
လိုအပ္ေသာ ဓါတ္မွန္ ဖြားစာရင္းေသခ်ာျပင္ဆင္ခိုင္းထားရန္
အေရးေပၚအေျခအေနနွင့္လာလ်ွင္ေတာ့ အေရးေပၚကုသမႈကိုအျမန္ေပးေနရင္း အထက္ပါအခ်က္ေတြထဲက လုပ္နိုင္တာကို ျပင္ဆင္လုပ္ေပးထားရန္
#စတုတၳ **အေနနဲ႔
ဒီကေလးအတြက္ လိုအပ္တဲ႔ ေဆးကုသမႈအတြက္ ကုန္က်စရိတ္ေတြ အေရးေပၚအေျခအေနမွာ ဆင္းရဲေသာမိဘဆိုလ်ွင္ လိုအပ္သမ်ွကူညီနိုင္မယ့္
ႀကားခံ အဖြဲ့အစည္းတစ္ခု
အထက္ပါ အမႈကို ကိုင္တြယ္ဖို့
-၁။စစ္မွန္ေသာ ဥပေဒပညာရွင္နွင့္ ျပစ္ဒဏ္
-ထိေရာက္စြာ အေရးယူျပင္ဆင္ဖို့
-ကေလးရဲ႔ အသက္အရြယ္ေပၚ
နစ္နာမႈေပၚမူုတည္ျပီး အမိန့္ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္မႈ
-၂။လိုအပ္ေသာေဆးဝါးအတြက္ ကူညီေထာက္ပံ႔ေသာ လူမႈကူညီေရးအဖြဲ႔အစည္းး
-၃။နစ္နာသူကေလးမ်ားအတြက္ ျပန္လည္ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေရး ဌာန
( Rehabilitation Unit)
ျဖစ္သြားျပီးလို့ အသက္မေသေသးတဲ႔ကေလးဆိုလ်ွင္ သူျဖတ္သန္းရမယ့္ အနာဂတ္ ဘဝအတြက္ ျပင္ဆင္ေပးဖို့လိုအပ္္တဲ႔စိတ္ကုစားမႈေတြ
ဒါေတြက္ုိ ျပင္ဆင္ဖို့
ဘယ္မွာလဲ ဘယ္ဆီလဲ ?????????
ဒါေတြက္ုိတင္ျပဖို့ ေဆြးေႏြးဖို့ အေျဖက္ု အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို့
အမွန္အကန္လိုအပ္ေနပါျပီေလ
ေမတၱာျဖင့္ ေဒါက္တာစု
Su
Credit: ေလ ဒီ စု
