03/05/2026
လိုင်စင်းဓာတ်(Lysine)နှင့်ကလေး
ကလေးကျန်းမာရေး၊ ကလေးအာဟာရနဲ့ပတ်သက်ပြီး မိဘတွေအမေးများတာကတော့ လိုင်စင်းတိုက်ရင် အစားကောင်းကောင်းစားမှာလားဆိုတာပါ။
ကလေးငယ်များဟာ Preschooler အရွယ် ( ၃-၅ နှစ်) အတွင်းကိုရောက်လာတဲ့အခါ ဉာဏ်ရည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနဲ့အတူ ပတ်ဝန်းကျင်ကိုစိတ်ဝင်စားမှု၊ လေ့လာစူးစမ်းလိုမှုတွေပါ တိုးတက်လာပါတယ်။ အချို့သော ကလေးငယ်တွေဟာ အဘက်ဘက်မှာ ပုံမှန်ဖွံ့ဖြိုးနေပေမယ့် အစားအသောက်စားတဲ့အပိုင်းမှာ အာရုံမဝင်စားတာတွေဖြစ်လာပါတယ်။ ကလေးများအနေနဲ့ အစားမစားခြင်းဟာ မိဘတွေအတွက် စိတ်ဖိစီးမှုတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအခါမှာ မိဘတွေအနေနဲ့ ကလေးငယ်အစားစားချင်စိတ်ကိုဖြစ်စေတဲ့ Supplement အားဆေးတွေကို တိုက်သင့်/မတိုက်သင့်ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေဖြစ်လာပါတယ်။
💠Lysine ဆိုတာဘာလဲ?
Lysine ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အသားဓာတ်လို့ခေါ်တဲ့ ပရိုတင်းဓာတ်ကိုပြုလုပ်ပေးတဲ့ building blocks ဖြစ်ပါတယ်။ Protein ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလိုက်ရင် Amino Acid တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာကိုတွေ့ရပါမယ်။ Amino Acid အမျိုးအစားပေါင်း ၂၀ ကျော်ရှိတဲ့အထဲကမှ Lysine ဟာ Essential Amino Acid အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ Essential Amino Acid လို့ခေါ်ရခြင်းအကြောင်းကတော့ Lysine ကို ခန္ဓာကိုယ်ကနေ မထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့အတွက် အစားအသောက်ကနေ မဖြစ်မနေရယူတာကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။
💠Lysine ဓာတ်ဟာ ကလေးတွေအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်လား?
Lysine ဟာ ကလေးတွေအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရတစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ Lysine ဓာတ်ရရှိဖို့ အသား ၊ ငါး ၊ ဥ နဲ့နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေကို စားပေးရပါတယ်။
💠Lysine ဓာတ်ရဲ့ ကောင်းကျိုးတွေကဘာတွေလဲ?
Lysine ဓာတ်ဟာ ကလေးတွေ ပါးစပ်မှာဖြစ်တတ်တဲ့ Cold Sores လို့ခေါ်တဲ့ ပါးစပ်အနာတွေကို မဖြစ်အောင်ကာကွယ်ပေးနိုင်တယ်။ ဖြစ်လာရင်လည်း အနာမြန်မြန်ကျက်စေပါတယ်။
Lysine ဟာ အစားစားချင်စိတ်ကိုဖြစ်စေတယ်ဆိုတဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာလည်းရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တိကျသေချာတဲ့ research တော့မရှိသေးပါဘူး။ လေ့လာဆဲပါ။
💠ကလေးကို Lysine ပါတဲ့အားဆေးတိုက်သင့်လား?
တိုက်လို့ရပါတယ်။ Lysine ဓာတ်ဟာ ပရိုတင်းတည်ဆောက်ဖို့ မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ပဲမို့ ကလေးကိုတိုက်လို့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအာဟာရဟာ အစားအသောက်ကနေ အဓိကရနိုင်တာမို့ အစားအသောက်သေချာကျွေးဖို့ကိုလည်း မမေ့လျော့စေချင်ပါဘူး။
💠Lysine အပြင် ကလေးငယ်တစ်ဦး ဖွံ့ဖြိုးကြီးထွားဖို့လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်တွေကဘာတွေလဲ?
Protein -အသားဓာတ်
Carbohydrate -ကစီဓာတ်
Fat -အဆီဓာတ်
Vitamin - သက်စောင့်ဓာတ်
mineral - သတ္တုဓာတ်
Water -ရေဓာတ် စသည်တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအာဟာရဓာတ်တွေကို နေ့စဉ်စားနေတဲ့ အသား၊ငါး၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ နို့၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ အသီးအနှံများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အစေ့အဆံများ၊ ဆန်၊ဂျုံ၊ပြောင်း၊အုတ်ဂျုံ၊ အာလူး၊ ဟင်းရွက်ဆီ၊ အဆီအမျိုးမျိုး၊ ရေ စတဲ့အစားအစာတွေကနေ ရရှိနိုင်ပါတယ်။
💠ကလေးအားဆေးများအကြောင်း
ကလေးအားဆေးတွေမှာ များသောအားဖြင့် Vitamin A, C ,D, E, B complex အုပ်စု, Folic acid နဲ့ Niacin အဓိကပါတတ်ပါတယ်။ ထပ်မံပါဝင်နိုင်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေလည်းရှိပါတယ်။ Brand ပေါ်လိုက်ပြီး ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။
💠ကလေးငယ်ကျန်းမာဖို့အတွက်လိုအပ်တဲ့ Vitamin နဲ့ သတ္တုဓာတ်များအကြောင်းကိုလည်းဆက်လက်ဖော်ပြပေးချင်ပါတယ်။
✔️Vitamin A
Vitamin Aက ကလေးအတွက် အမြင်အာရုံကိုကောင်းမွန်စေပါတယ်။ ခုခံအားစနစ်ကိုမြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါတယ်။
Vitamin A ကြွယ်ဝတဲ့အစားအစာတွေကတော့
အသည်း၊လိမ္မော်ရောင်နဲ့အနီရောင်ရှိတဲ့သစ်သီးဝလံများ၊အစိမ်းရင့်ရောင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များပဲဖြစ်ပါတယ်။
✔️Vitamin B အုပ်စု(B1,B2,B6,B12,Niacin,Folic acid,Biotin, Pantothenic acid)
Vitamin B အုပ်စုကတော့ ကလေးရဲ့ဇီဝရုပ်ဖြစ်ပျက်မှုတွေကိုအားကောင်းစေတယ်။ သွေးနီဥတွေထုတ်လုပ်တဲ့နေရာမှာကူညီပေးပါတယ်။
Vitamin B ကြွယ်ဝတဲ့အစားအစာတွေကတော့
အုတ်ဂျုံ၊ ပင်လယ်စာ၊ ငါး၊အသား၊ကလီစာ၊ဥအမျိုးမျိုး၊ နို့နဲ့နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ ဒိန်ချဉ်၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနဲ့ Cereal စတာတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။
✔️Vitamin C
Vitamin C ကတော့ ကလေးရဲ့ခုခံအားစနစ်ကိုကောင်းမွန်စေပါတယ်။ အနာကျက်လွယ်စေတယ်။ ကလေးရဲသွားဖုံး၊ အရိုးနဲ့ သွေးကြောတွေကို ကောင်းမွန်အောင်ထိန်းထားပေးတယ်။ သံဓာတ်စုပ်ယူမှုကိုအားကောင်းစေပါတယ်။
Vitamin C ကြွယ်ဝတဲ့အစားအစာတွေကတော့
အရည်ရွှမ်းပြီးချဉ်တဲ့အသီးအနှံတွေနဲ့ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ပန်းစိမ်း၊ဂေါ်ဖီထုပ်၊ကီဝီသီးစတာတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။
✔️Vitamin D
Vitamin D ကတော့ ကလေးငယ်ရဲ့အရိုးနဲ့သွားကိုကျန်းမာစေပါတယ်။ ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ်စုပ်ယူဖို့ အတွက် အားဖြည့်ကူညီပေးပါတယ်။
Vitamin D ကြွယ်ဝတဲ့အစားအစာတွေကတော့
နို့နဲ့နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ ငါး / အရိုးပါဝါးစားနိုင်တဲ့ငါးလေးများ၊ ကြက်ဥအနှစ်၊ အသည်း၊ အုတ် စတာတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။
✔️Vitamin E
Vitamin E ကတော့ ကလေးရဲ့ခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတဲ့ဆဲလ်တွေနဲ့အာရုံကြောတွေကို မပျက်စီးအောင်ကာကွယ်ပေးပါတယ်။ သွေးနီဥတွေရဲ့ကျန်းမာရေးအတွက်လည်းအရေးကြီးပါတယ်။ လမစေ့ ပေါင်မပြည့်ဘဲမွေးလာတဲ့ကလေးတွေမှာ Vitamin E ဟာ အလွန်အရေးပါပါတယ်။
Vitamin E ကြွယ်ဝတဲ့အစားအစာတွေကတော့
အစေ့အဆံများ၊ အုတ်ဂျုံ ၊ အစိမ်းရောင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ နေကြာဆီ ၊သံလွင်ဆီ နဲ့ကြက်ဥအနှစ်တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။
💠ကလေးတွေကို အားဆေးက မဖြစ်မနေတိုက်ရမှာလား?
ကလေးငယ်များဟာ အစားမရွေးဘဲ အစာအာဟာရတွေကို အစုံစားနေမယ်ဆိုရင် အားဆေးကို မဖြစ်မနေတိုက်စရာမလိုပါဘူး။ လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်အကုန်လုံးကို သူစားတဲ့အစားအသောက်ကနေရရှိနေမှာဖြစ်ပါတယ်။
❗ဒါပေမယ့် ကလေးတွေမှာ အားဆေးလိုအပ်တဲ့အခြေအနေတွေရှိလာနိုင်ပါတယ်။
▪️အသားလုံးဝမစားတဲ့ သက်သက်လွတ်သာ ကျွေးလို့ရတဲ့ကလေးများ
▪️အစားအင်မတန်ကြေးများတဲ့ကလေးများ
▪️ကျန်းမာရေးပြဿနာ/အခြေအနေတစ်ခုခုရှိနေတဲ့ကလေးများ (ဥပမာ ပေါင်မပြည့်သော/လမစေ့သောကလေးများ၊ မွေးရာပါရောဂါအခံပါသောကလေးများ၊ပုံမှန်သောက်ရမယ့်နို့ပမာဏထက်နည်းနေသော ကလေးများ၊ ပေါင်ချိန်မတက်သဖြင့် ကလေးအထူးကုဆရာဝန်နဲ့ပြသနေရသောကလေးများ)
စတဲ့အခြေအနေတွေရှိရင်တော့ကလေးကိုအားဆေးတိုက်ရနိုင်ပါတယ်။
💠အားဆေးတိုက်တဲ့အခါ ပမာဏဘယ်လောက်တိုက်ရမလဲ?
ကလေးအားဆေးများမှာ ဆေးဘူးရဲ့နောက်မှာ အသက်အရွယ်အလိုက်တိုက်ရမယ့် ပမာဏကိုဖော်ပြပေးထားတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအညွှန်းအတိုင်းသာ တိုက်ရပါတယ်။ ပမာဏတိုးပြီးတိုက်စရာ (လုံးဝ)မလိုပါဘူး။
💠အားဆေး ၂မျိုး/၃မျိုးပေါင်းတိုက်စရာလိုလား?
အားဆေးကို ၂မျိုး/၃မျိုး ရောတိုက်တာက ကလေးအတွက် ပိုထူးပြီးကောင်းတာမျိုးမရှိနိုင်ပါဘူး။ ကလေးငယ်အတွက်လိုအပ်တဲ့ Vitamin A, C ,D, E, B complex အုပ်စု, Folic acid နဲ့ Niacin အဓိကပါဝင်ရင်လုံလောက်ပါတယ်။ ထပ်တိုးအနေနဲ့ Lysine , Zinc , Beta glucan စတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေပါ တိုးပြီးပါဝင်တဲ့အားဆေးတွေကိုလည်း သတ်မှတ်အညွှန်း၊ ဆရာဝန်တို့ရဲ့လမ်းညွှန်ချက်နဲ့အညီ တိုက်ကျွေးနိုင်ပါတယ်။
အခုဆိုရင်တော့ မိဘတွေ အမြဲတမ်းသိချင်ကြတဲ့ ကလေးအားဆေးအကြောင်းနဲ့ ကလေးအတွက်လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်များအကြောင်း သိရှိသွားလိမ့်မယ်လို့ထင်ပါတယ်ရှင်။
စာဖတ်သူများသို့မေတ္တာရပ်ခံချက်💕
ကျွန်မရေးသားသောဆောင်းပါးများနဲ့ ထုတ်လွှင့်သော ဗီဒီယိုများဟာ အယူအဆမှားတွေများတတ်တဲ့ လူမှုကွန်ယက်မှာ မှန်ကန်တဲ့ကျန်းမာရေးဗဟုသုတရရှိစေဖို့သာ ရည်ရွယ်ပါတယ်။ တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာများအတွက် အဖြေရှာရန်မဟုတ်ပါဘူး။
ဒါ့အပြင် ပြင်ပမှာပြသနေတဲ့ ဆရာဝန်များရဲ့ ကုသချက်၊ ဆေးပညာအကြံပြုချက်များနေရာမှာ အစားထိုးလို့မရပါ။ မိမိကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် မိမိကလေးငယ်ရဲ့ကျန်းမာရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်မှု၊ သီးသန့် ဆွေးနွေးလိုသော အခြေအနေများရှိပါက ကိုယ်တိုင်ပြသနေသောဆရာဝန်များနှင့်သာ တိုင်ပင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အရေးကြီးလက္ခဏာများရှိပါကလည်း နီးစပ်ရာ ဆေးခန်း/ဆေးရုံမှာ သွားရောက်ပြသရမှာဖြစ်ပါတယ်ရှင်။
အားလုံးကျန်းမာပျော်ရွှင်ကြပါစေ။
မောင်(ဆေး-၁)မာမီ
✅စာများကို လွတ်လပ်စွာ share နိုင်ပါတယ်။ ခွင့်ပြုချက်တောင်းရန်မလိုပါ။
❗️တစ်ဆင့်ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြခြင်းမပြုရန်မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။