23/05/2026
ඉතිහාසය රන් අකුරින් ලියැවිය යුතු, දළදා මාලිගාව බේරාගත් ඒ "අප්රකට වීරවරිය" - ගීතානි ජයවර්ධන
1998 ජනවාරි මස 25 වැනිදා... අලුයම හිරු උදාවන්නටත් පෙර මුළු මහනුවර පුරවරයම මෙන්ම රටම කම්පා කරවමින් බිහිසුණු හඬක් ඇසුණි. ඒ දශක තුනක සාපලත් ත්රස්තවාදය මෙරට හදවත බඳු වූ ශ්රී දළදා මාලිගාවට එල්ල කළ ම්ලේච්ඡ ප්රහාරයේ හඬයි.
කිලෝ 400ක් බරැති අධිබලැති ටී.එන්.ටී. පුපුරන ද්රව්ය රැගත් ලොරියක් මාලිගා පරිශ්රයේ පුපුරා යද්දී, ඒ කම්පනය කිලෝමීටර විස්සක් ඈතින් පිහිටි ගම්පොළට පවා දැනුණි.
ජීවිත 14ක් සදහටම නිවී ගිය, සිරි දළදා සමිඳුන් වැඩ සිටින මාලිගා ගර්භයට පවා හානි සිදු වූ ඒ බිහිසුණු මොහොතේ, මුළු මහත් ජාතියේම වාසනාවට එතැන එක් වීරවරියක් සිටියාය. ඇය නමින් ගීතානි ජයවර්ධන (1176) නම් වූ 23 හැවිරිදි තරුණ පොලිස් නිලධාරිනියයි.
ත්රස්තවාදීන්ගේ සැලැස්ම වූයේ බෝම්බය පුපුරුවා හැරීම පමණක් නොවේ. ඔවුන්ට අවශ්ය වූයේ මහ වාහල්කඩින් ඇතුළු වී, තේවා භාර නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා ඝාතනය කර ශ්රී දළදා කරඬු වහන්සේට පවා විපතක් සිදු කිරීමටයි.
නිල් පැහැති ලොරියෙන් බැසගත් සන්නද්ධ ත්රස්තවාදියා රාජකාරියේ නිරතව සිටි කොස්තාපල්වරයා දෙසට ගිනි අවිය එල්ල කරද්දී, ක්ෂණිකව ක්රියාත්මක වූයේ ගීතානි ය. සිදු වන්නට යන මහා විනාශය අබියස මොහොතක් හෝ පසුබට නොවූ ඇය, මරණය පෙනි පෙනී මහ ගේට්ටුව වසා දැමුවාය.
ඇය එදා ඒ ගේට්ටුව නොවසා සිටියේ නම්, අද දළදා මැදුරේ ඉතිහාසය ලෙයින් ලියැවෙන්නට ඉඩ තිබුණි.
බෝම්බය පුපුරා යද්දී ඇය සිටියේ මරණයේ මුඛයේය. එහෙත්, පුදුමයකට මෙන් අසල තිබූ බරැති පිත්තල තහඩුවක් ඇගේ සිරුර මතට වැටී ඇයව ආවරණය විය. ත්රස්තවාදීන්ගේ වෙඩි උණ්ඩවලින් මෙන්ම අධිබලැති පිපිරුමෙන් ද ඇය ආරක්ෂා වූයේ දළදා හාස්කමකිනි. කිසිදු තුවාලයක් නැතිව ඇය දිවි බේරා ගත්තද, ඒ බිහිසුණු අත්දැකීමේ කම්පනය අදටත් ඇගේ හදවතේ තැන්පත්ව ඇත.
අද ඇය පනස් හැවිරිදි වියේ පසුවන මාතාවකි. ඇය මහනුවර වීදියක ඇවිද ගියද, "මේ ඉන්නේ එදා දළදා සමිඳුන් බේරාගත් වීරවරිය" යැයි කීමට කෙනෙකු නැති තරමට ඇය නිහඬය. වසර විස්සක් ගතවන තුරුත් නිසි ඇගයීමක් හෝ උසස්වීමක් නොලැබූ ඇය, තමන් කළ ඒ උදාර මෙහෙවර වෙනුවෙන් ප්රසිද්ධිය හෝ සම්මාන අපේක්ෂා කළේ නැත.
මෙවන් වීරවරියන් ගැන ඉතිහාස පොත්වල ලියැවිය යුතුය. ඇය කළේ හුදෙක් රාජකාරියක් පමණක් නොවේ; ඇය කළේ පරම්පරා ගණනාවක සිංහල බෞද්ධ උරුමය සුරැකීමේ ඓතිහාසික මෙහෙවරකි.
