07/06/2021
working from home එහෙම නැත්තං නිවසේ සිට වැඩ කිරීම සහ මානසික ආතතිය ගැන ඔයා දන්නවද?
++++++++++++++++++++++++
ඇතිවෙච්ච ගෝලීය කොවිඩ් 19 වසංගතයක් එක්ක ගොඩක් අය අන්තර්ජාලය භාවිතා කරලා ගෙදර ඉඳන් වැඩ කරන්න පුරුදු වුණා, එහෙම නැත්නම් පුරුදු කළා කිව්වොත් ගොඩක් හරි. මේකට කියන්නේ "telework" කියලා.
ගොඩක් අයට මේක තමන්ගේ පවුලේ අයත් එක්ක වැඩි වෙලාවක් ගත කරන්න ජීවිතේ ටිකක් නිදහස ගන්න අවස්ථාවක් වුණා. හැබැයි අද මං කතා කරන්න යන්නේ නිවසේ සිට වැඩ කිරීම නිසා ඇතිවන මානසික ආතතිය සහ ඒක වලක්වගන්න විදිය ගැන.
ගොඩක් අය පුරුදු වෙලා තිබ්බේ ජීවිත කාලෙම වගේ තමන්ගේ වැඩ කරන තැනට ගිහිල්ලා අනිත් අයත් එක්ක කතාබහ කරල බොහොම සාමාජීය විදිහට වැඩ කරන්න. එයාලගේ අවට පරිසරය නිතරම වගේ වෙනස් වුණා.
හැබැයි මේ නිවසේ සිට වැඩ කිරීම නිසා එයාලට ගොඩක් වෙලාවට පරිගණකයක් ඉදිරියේ එහෙම නැත්නම් smart දුරකථනයක් ඉදිරියේ දවසේ වැඩි වේලාවක් ඩිජිටල් තිරයක් දිහා බලාගෙන වැඩ කරන්න සිදුවුණා. ප්රශ්න මතුවෙන්න ගන්නෙ මෙතෙන්දි.
එයාලා නුහුරු පරිසර තත්ත්වයකට මුහුණ දෙන්න සිදුවුණා. වෙනදා තිබ්බ සමාජශීලී පරිසරය වෙනුවට තමන්ට පැවරිලා තියෙන වැඩ ටික හැමදාම එකම කාමරේකට වෙලා එකම තැනක ඩිජිටල් තිරයක් දිහා බලාගෙන තට්ට තනියම කරන්න සිදු වුණා.
නිවසේ සිට වැඩ කිරීම මානසික ආතතියකට හරි විශාදයට හරි හේතුවක් වෙන්න පුළුවන්ද?
ඔව්, ඒක හේතු කීපයක් හින්ද වෙන්න පුළුවන්.
එකක් තමයි කාමරයක් වගේ වට වෙච්ච තැනක එක දිගට දීර්ඝකාලීනව වැඩ කිරීමට සිදු වුණාම මනසට හිරවුණු ගතියක් ඇති වීම.
වෙනදා වැඩ කරන විට තමන්ගේ කාර්යාලීය හෝ වැඩබිමේ සගයන් සමග අවශ්ය විටෙක විහිළු තහළු කරමින්, තවත් වෙලාවක තමන්ට නොතේරෙන දෙයක් තව කෙනෙක්ගෙන් අසා ගනිමින් කාර්යාලයේ තියෙන සම්පත් උපරිමයෙන් භාවිතා කරමින් තමන්ගේ රාජකාරිය සිදුකළ අයට තමන්ගෙ නිවසේ කාමරයකට හිර වෙලා සීමාකාරී සම්පත් වලින් අවම අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවලින් වැඩ කරන්නට සිදුවීම නිසා හිතට දැනෙන පීඩාව වැඩි වීම තවත් හේතුවක්.
ඩිජිටල් තිරයක් දිහා බොහෝ වේලාවක් බලාගෙන ඉන්න වෙනකොට ඇස් වලට ඇතිවෙන පීඩාව හිසරදයකට වගේම මානසික ආතතියකට හේතු වෙන්න පුළුවන්.
තමන්ගෙ නිවසේ දරුවන්ගේ වැඩකටයුතුවලට යොමුවීමට සිදුවීම නිසා සහ බාධා කිරීම් නිසා රාජකාරි වැඩ අතපසු වෙන්න පුළුවන්.
ඉතින් මේ වගේ ගොඩක් හේතු නිවසේ සිට වැඩ කිරීමේදී මානසික ආතතිය වගේම විෂාදය ඇති වීමටත් හේතුවෙනවා.
මොකක්ද මේ මානසික ආතතිය කියන්නේ?
ඔබට අවට පරිසරයෙන් වගේම සිරුර තුළ සිදුවන රසායනික හෝ හෝමෝනමය වෙනස්කමක් නිසා සිදුවන ජීව විද්යාත්මක ක්රියාවලිය නිසා මානසිකව ඔබට ඇතිවන අපහසුතාවය මානසික ආතතියක් කියල සරලව කියන්න පුළුවන්.
මේක විභාගයක් වගේ අවස්ථාවක් ගත්තොත් ධනාත්මකව බලපෑමක් ඇති කරනවා. හැබැයි තමන්ගේ පෞද්ගලික ජීවිතේ හරි රාජකාරි ජීවිතයේ හරි ගැටලුවකට ඔබට නිවැරදිව නිසි වේලාවට පිළිතුරු හොයාගන්න බැරි උනොත් ඒ ඇතිවෙන මානසික ආතතිය ඔබට සෘණාත්මකව බලපෑම් ඇති කරනවා. මේක විශාදය දක්වා බරපතල වෙන්න පුළුවන්.
මේ ජීව විද්යාත්මක ක්රියාවලියේදී ඔයාගේ මොලයේ, හයිපොතැලමසයේ වගේම අධිවෘක්ක ග්රන්ථි වල රසායනික සහ හෝමෝනමය වෙනස්කම් සිදුවෙනවා.
මේකෙ ප්රතිඵලයක් විදිහට adrenaline හෝමෝනය වැඩි වීම සිදුවෙනවා. එතකොට,
# හෘද ස්පන්දන වේගය වැඩි වීම
# හුස්ම ගැනීමේ වේගය වැඩිවීම
# මොලේට ලේ සැපයීම වැඩි වීම
# සමට සහ ආහාර මාර්ගයට ලේ සැපයීම අඩුවීම
# කටේ කෙළ සිඳී යාම වගේ වෙනස්කම් සිදුවෙනවා.
මේකෙ තියෙන අනෙක් අහිතකර බලපෑම් තමයි
# රුධිර පීඩනය වැඩිවීම
# හෘදයාබාධ සහ මොළයේ ලේ නහර පිපිරීම යෑම
# හිසරදය
# නින්ද නොයෑම
# විශාදය
# ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල වීම
වගේ දේවල් සරලව සඳහන් කරන්න පුළුවන්.
ඔයා මානසික ආතතියෙන් හරි විෂාදයෙන් හරි පීඩා විඳිනවා කියලා දැනගන්නේ කොහොමද?
මේ රෝග ලක්ෂණ කීපයක් ඔයා තුළ දකින්න පුළුවන්.
# හේතුවක් පැහැදිලි කරන්න බැරි දිගුකාලීන අතපය වල හරි උදරයේ ඇතිවන වේදනාවන්
# නින්ද නොයෑම
# ලිංගිකත්වයට ඇති රුචිය අඩුවීම
# ආහාර දිරවීමේ ඇතිවන සංකූලතා
# ආහාර රුචිය අඩුවීම හෝ වැඩිවීම
# මතකය සහ තීරණ ගැනීමේ හැකියාව දුර්වල වීම
# නිතර විඩාපත් බව දැනීම
# නිතර නිතර කේන්ති යෑම
# සමාජයට මුහුණ දීම අවම වීම
# වෙනදා ඔබට සතුට ගෙනදුන් කාර්යයන් කෙරෙහි ඇති ඇල්ම අඩු වීම
ඉතින් අපි අද කතා කලා නිවසට වී වැඩ කිරීම නිසා මානසික ආතතිය ඇති වෙන්නෙ කොහොමද, එය හඳුනාගන්නේ කොහොමද කියන කාරණා. ලිපිය ගොඩක් දිග උනා.
අපි ඊලඟ දවසෙ කතා කරමු මේ මානසික ආතතිය අවම කරගෙන උපරිම කාර්යක්ෂමතාවයකින් වැඩ කරන්නෙ කොහොමද කියල.
මේ වගේ ලිපි නිතර කියවන්න අපිත් එක්ක එකතු වෙලා ඉන්න.
ජය වේවා…
මම Dr. නාමල්
Working from home - එහෙම නැත්තං නිවසේ සිට වැඩ කිරීම සහ මානසික ආතතිය ගැන ඔයා දන්නවද?
ඇතිවෙච්ච ගෝලීය කොවිඩ් 19 වසංගතයක් එක්ක ගොඩක් අය අන්තර්ජාලය භාවිතා කරලා ගෙදර ඉඳන් වැඩ කරන්න පුරුදු වුණා, එහෙම නැත්නම් පුරුදු කළා කිව්වොත් ගොඩක් හරි. මේකට කියන්නේ "telework" කියලා.
ගොඩක් අයට මේක තමන්ගේ පවුලේ අයත් එක්ක වැඩි වෙලාවක් ගත කරන්න ජීවිතේ ටිකක් නිදහස ගන්න අවස්ථාවක් වුණා. හැබැයි අද මං කතා කරන්න යන්නේ නිවසේ සිට වැඩ කිරීම නිසා ඇතිවන මානසික ආතතිය සහ ඒක වලක්වගන්න විදිය ගැන.
ගොඩක් අය පුරුදු වෙලා තිබ්බේ ජීවිත කාලෙම වගේ තමන්ගේ වැඩ කරන තැනට ගිහිල්ලා අනිත් අයත් එක්ක කතාබහ කරල බොහොම සාමාජීය විදිහට වැඩ කරන්න. එයාලගේ අවට පරිසරය නිතරම වගේ වෙනස් වුණා.
හැබැයි මේ නිවසේ සිට වැඩ කිරීම නිසා එයාලට ගොඩක් වෙලාවට පරිගණකයක් ඉදිරියේ එහෙම නැත්නම් smart දුරකථනයක් ඉදිරියේ දවසේ වැඩි වේලාවක් ඩිජිටල් තිරයක් දිහා බලාගෙන වැඩ කරන්න සිදුවුණා.
ප්රශ්න මතුවෙන්න ගන්නෙ මෙතෙන්දි.
එයාලා නුහුරු පරිසර තත්ත්වයකට මුහුණ දෙන්න සිදුවුණා. වෙනදා තිබ්බ සමාජශීලී පරිසරය වෙනුවට තමන්ට පැවරිලා තියෙන වැඩ ටික හැමදාම එකම කාමරේකට වෙලා එකම තැනක ඩිජිටල් තිරයක් දිහා බලාගෙන තට්ට තනියම කරන්න සිදු වුණා.
නිවසේ සිට වැඩ කිරීම මානසික ආතතියකට හරි විශාදයට හරි හේතුවක් වෙන්න පුළුවන්ද?
ඔව්, ඒක හේතු කීපයක් හින්ද වෙන්න පුළුවන්.
එකක් තමයි කාමරයක් වගේ වට වෙච්ච තැනක එක දිගට දීර්ඝකාලීනව වැඩ කිරීමට සිදු වුණාම මනසට හිරවුණු ගතියක් ඇති වීම.
වෙනදා වැඩ කරන විට තමන්ගේ කාර්යාලීය හෝ වැඩබිමේ සගයන් සමග අවශ්ය විටෙක විහිළු තහළු කරමින්, තවත් වෙලාවක තමන්ට නොතේරෙන දෙයක් තව කෙනෙක්ගෙන් අසා ගනිමින් කාර්යාලයේ තියෙන සම්පත් උපරිමයෙන් භාවිතා කරමින් තමන්ගේ රාජකාරිය සිදුකළ අයට තමන්ගෙ නිවසේ කාමරයකට හිර වෙලා සීමාකාරී සම්පත් වලින් අවම අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවලින් වැඩ කරන්නට සිදුවීම නිසා හිතට දැනෙන පීඩාව වැඩි වීම තවත් හේතුවක්.
ඩිජිටල් තිරයක් දිහා බොහෝ වේලාවක් බලාගෙන ඉන්න වෙනකොට ඇස් වලට ඇතිවෙන පීඩාව හිසරදයකට වගේම මානසික ආතතියකට හේතු වෙන්න පුළුවන්.
තමන්ගෙ නිවසේ දරුවන්ගේ වැඩකටයුතුවලට යොමුවීමට සිදුවීම නිසා සහ බාධා කිරීම් නිසා රාජකාරි වැඩ අතපසු වෙන්න පුළුවන්.
ඉතින් මේ වගේ ගොඩක් හේතු නිවසේ සිට වැඩ කිරීමේදී මානසික ආතතිය වගේම විෂාදය ඇති වීමටත් හේතුවෙනවා.
මොකක්ද මේ මානසික ආතතිය කියන්නේ?
ඔබට අවට පරිසරයෙන් වගේම සිරුර තුළ සිදුවන රසායනික හෝ හෝමෝනමය වෙනස්කමක් නිසා සිදුවන ජීව විද්යාත්මක ක්රියාවලිය නිසා මානසිකව ඔබට ඇතිවන අපහසුතාවය මානසික ආතතියක් කියල සරලව කියන්න පුළුවන්.
මේක විභාගයක් වගේ අවස්ථාවක් ගත්තොත් ධනාත්මකව බලපෑමක් ඇති කරනවා. හැබැයි තමන්ගේ පෞද්ගලික ජීවිතේ හරි රාජකාරි ජීවිතයේ හරි ගැටලුවකට ඔබට නිවැරදිව නිසි වේලාවට පිළිතුරු හොයාගන්න බැරි උනොත් ඒ ඇතිවෙන මානසික ආතතිය ඔබට සෘණාත්මකව බලපෑම් ඇති කරනවා. මේක විශාදය දක්වා බරපතල වෙන්න පුළුවන්.
මේ ජීව විද්යාත්මක ක්රියාවලියේදී ඔයාගේ මොලයේ, හයිපොතැලමසයේ වගේම අධිවෘක්ක ග්රන්ථි වල රසායනික සහ හෝමෝනමය වෙනස්කම් සිදුවෙනවා.
මේකෙ ප්රතිඵලයක් විදිහට adrenaline හෝමෝනය වැඩි වීම සිදුවෙනවා. එතකොට,
# හෘද ස්පන්දන වේගය වැඩි වීම
# හුස්ම ගැනීමේ වේගය වැඩිවීම
# මොලේට ලේ සැපයීම වැඩි වීම
# සමට සහ ආහාර මාර්ගයට ලේ සැපයීම අඩුවීම
# කටේ කෙළ සිඳී යාම වගේ වෙනස්කම් සිදුවෙනවා.
මේකෙ තියෙන අනෙක් අහිතකර බලපෑම් තමයි
# රුධිර පීඩනය වැඩිවීම
# හෘදයාබාධ සහ මොළයේ ලේ නහර පිපිරීම යෑම
# හිසරදය
# නින්ද නොයෑම
# විශාදය
# ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල වීම
වගේ දේවල් සරලව සඳහන් කරන්න පුළුවන්.
ඔයා මානසික ආතතියෙන් හරි විෂාදයෙන් හරි පීඩා විඳිනවා කියලා දැනගන්නේ කොහොමද?
මේ රෝග ලක්ෂණ කීපයක් ඔයා තුළ දකින්න පුළුවන්.
# හේතුවක් පැහැදිලි කරන්න බැරි දිගුකාලීන අතපය වල හරි උදරයේ ඇතිවන වේදනාවන්
# නින්ද නොයෑම
# ලිංගිකත්වයට ඇති රුචිය අඩුවීම
# ආහාර දිරවීමේ ඇතිවන සංකූලතා
# ආහාර රුචිය අඩුවීම හෝ වැඩිවීම
# මතකය සහ තීරණ ගැනීමේ හැකියාව දුර්වල වීම
# නිතර විඩාපත් බව දැනීම
# නිතර නිතර කේන්ති යෑම
# සමාජයට මුහුණ දීම අවම වීම
# වෙනදා ඔබට සතුට ගෙනදුන් කාර්යයන් කෙරෙහි ඇති ඇල්ම අඩු වීම
ඉතින් අපි අද කතා කලා නිවසට වී වැඩ කිරීම නිසා මානසික ආතතිය ඇති වෙන්නෙ කොහොමද, එය හඳුනාගන්නේ කොහොමද කියන කාරණා. ලිපිය ගොඩක් දිග උනා.
අපි ඊලඟ දවසෙ කතා කරමු මේ මානසික ආතතිය අවම කරගෙන උපරිම කාර්යක්ෂමතාවයකින් වැඩ කරන්නෙ කොහොමද කියල.
මේ වගේ ලිපි නිතර කියවන්න අපිත් එක්ක එකතු වෙලා ඉන්න.
ජය වේවා!
මම Dr. නාමල්
කලින් දාපු posts කියවන්න click කරන්න :
