13/08/2026
Η κυρία Σοφία Μιχαήλ, 85 ετών και μέλος της Μαρωνίτικης κοινότητας της Κύπρου, γεννήθηκε στην Πέτρα Σολέας και αργότερα όταν παντρεύτηκε, μετακόμισε στην Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας. Οι αναμνήσεις της από το ζύμωμα ξεκινούν από τα παιδικά της χρόνια, δίπλα στη μητέρα της. Θυμάται το προζύμι να ετοιμάζεται από το προηγούμενο βράδυ και κάθε οκτώ με δέκα ημέρες να ζυμώνουν 15 με 20 ψωμιά για τις ανάγκες της πολυμελούς οικογένειας. Τα Χριστούγεννα, το Πάσχα και τον Δεκαπενταύγουστο έφτιαχναν τις παραδοσιακές κουλλούρες, ενώ το Πάσχα δεν έλειπαν ποτέ οι αλμυρές φλαούνες.
Μέσα από την αφήγησή της ζωντανεύει ολόκληρη η διαδρομή από το σιτάρι στο αλεύρι και από το αλεύρι στο ψωμί. Από το θέρισμα και το καθάρισμα του σιταριού μαζί με τη μητέρα της, μέχρι τη μεταφορά του στον μύλο για άλεσμα. Αργότερα, στην Αγία Μαρίνα, η οικογένειά της καλλιεργούσε το δικό της σιτάρι και το μετέφερε στη Σκυλλούρα, όπου υπήρχε μύλος.
Το 1974, η ζωή αυτή άλλαξε απότομα. Αναγκασμένη να εγκαταλείψει την Αγία Μαρίνα, η κυρία Σοφία άφησε πίσω της την καθημερινή της ζωή στο χωριό. Μαζί της, όμως, πήρε τις γνώσεις, τις γεύσεις και τις παραδόσεις που είχε μάθει από τη μητέρα της και που εξακολουθεί να διατηρεί μέχρι σήμερα.
Για τη συνάντησή μας έφερε μαζί της κουλούρες και ελιόπιτα με χαλλούμι, ζυμώματα που συνεχίζει να φτιάχνει με την ίδια αγάπη. Στα 85 της χρόνια, εξακολουθεί να ζυμώνει δύο φορές την εβδομάδα, κάθε Πέμπτη και Παρασκευή.
Η ιστορία της κυρίας Σοφίας μάς θυμίζει πως μπορεί ένας άνθρωπος να αφήσει πίσω του τον τόπο του, όμως οι γνώσεις, οι γεύσεις και οι μνήμες του μπορούν να συνεχίσουν να ζουν μέσα από τα χέρια του.
🌾 Οι «Σπόροι Μνήμης» συνεχίζουν να καταγράφουν τις διαφορετικές φωνές και παραδόσεις της Κύπρου, αναδεικνύοντας όλα όσα μας συνδέουν μέσα από τη γη, το σιτάρι, το αλεύρι και τα ζυμώματα.
#σπόροιμνήμης
