16/07/2025
🐎Over zadels passen en wat er zoal misgaat.
Of: wat een goed zadeltraject écht inhoudt - en waarom dat zoveel meer is dan enkel passen bij aankoop.
🤯Dit moet ik toch even van me af schrijven.
Ik was onlangs bij nieuwe klanten met een Wintec-zadel.
Een zadelpasser was eerder langsgekomen (ik spreek niet graag slecht over collega’s – echt niet – maar dit vond ik ronduit hallucinant), had het originele – passende – kopijzer vervangen door een te smal exemplaar - omdat het zadel verschoof bij het rijden en niet stabiel lag.
Zonder even te kijken hoe het paard onder de ruiter liep vertrok de zadelpasser terug. Alles bij elkaar duurde het bezoek hooguit 20 minuten. De factuur? Bijna €300! (ik moet echt mijn prijzen aanpassen, zei ik voor de grap) Voor die nieuwe schroeven misschien? (die standaard bij een nieuw kopijzer zitten, trouwens)
Wat deze zadelpasser daarbij over het hoofd zag: beide voorste luchtkussens waren stuk!!
Het paard, braaf als het is, ging zich smaller maken om aan de druk te ontsnappen. Af en toe eens wat lastig doen, maar meer zeggen vele paarden niet, desondanks er soms grote problemen zijn.
En de klant? Betaalde een hoop geld. Voor een aanpassing, die dan zelfs nog meer leed veroorzaakte.
Zoiets is spijtig genoeg geen uitzondering. Zo nog enkele voorbeelden die ik vaker tegenkom:
– Een zadel werd bijgevuld om het beter bij de rug te laten passen. (Daarbij vult men bovenop de bestaande wol, zodat de reeds naar het paard gevormde wol niet te erg wordt gecompromiteerd, bovendien gaat dit ook om mm-werk).
De vulling werd echter enkel naar achteren verschoven om in het midden nieuwe (en andere soort) wol bij te vullen. Zulks kan zelfs bijdragen tot kissing spines!
– Een zadel werd opnieuw gevuld, maar met veel te weinig wol. Je kon de boom gewoon doorheen de kussens voelen. Dus de boom zelf drukte op de paardenrug - geen bescherming.
Ook bij foam-kussens heb ik al iets gelijkaardigs gezien. Een soort van 'verluchtingsgaten' in de foam waar uiteindelijk de rand van de boom doorheen begon te duwen als de foam wat warm werd (?!) en zijn verende werking verloor. De boom paste ook niet bij dit paard nota bene.
– Of de zadels die nieuw gevuld werden, maar niet werden nagekeken. Een boom die (met de tijd?) scheef getrokken is. Kopijzers die (gedeeltelijk) kapot zijn, of nagels missen. Versleten bevestigingen van singelstoten of ander losgekomen materiaal, wat wel eens lekker kan prikken in een paardenrug. (mij werd ooit geleerd; zelfs een strootje onder het zadel kan voor hevig bokken zorgen.....)
Een goede zadelpasser herkent men niet aan z’n woorden (alleen), maar aan z’n werk.
Aan zijn werk ter plaatse. Kan hij/zij het duidelijk vertalen wat ie bij het paard ziet, wat belangrijk is voor dit specifieke paard?
En aan zijn werk dat wordt uitgevoerd, waardoor het paard weer goed kan (beginnen) bewegen. Kan het niet meteen worden opgelost, moet er de gepaste uitleg tegenover staan.
De goede zadelpasser moet zorg willen dragen voor de gezondheid van jouw paard.
Een vakman zal met de tijd steeds meer klanten hebben die gewoon regelmatige aanpassingen nodig hebben en minder zadels verkopen. Om het vak goed te leren, is het begeleiden van de paarden met regelmatige bezoeken essentieel.
Een zadel is geen eenmalige aankoop waarbij je met een meetlint bepaalt wat ‘nu’ past. Een goed passend zadel biedt ook de ruimte aan het paard om zich (weer) normaal te ontwikkelen – in spieren, in symmetrie, in bewegingsvrijheid. Die veranderingen moeten worden opgevolgd met de nodige aanpassingen.
🐴 Het zadel zelf is ook geen vast gegeven. Net omdat het de bewegingen van een paard moet kunnen volgen/opvangen en de 2 bewegende lichamen - ruiter en paard- moet kunnen samen voegen is het ook onderhevig aan veranderingen. Dus naast de veranderingen van het paard (leeftijd, gezondheid, seizoen-gebonden.....) zijn er ook veranderingen bij het zadel (wol wordt platter, boom trekt scheef, loskomende materialen...) en moet dit goed worden opgevolgd en tijdig aangepast.
⚠️Een goed zadel is dus een proces, niet enkel product.
🎗Een goed zadeltraject vereist ervaring, inzicht en verantwoordelijkheid.
Ook jouw aandeel als eigenaar/ruiter is belangrijk. Jouw training, de huisvesting en jouw observaties hebben een grote impact op de gezondheid van jouw paard. Het speelt allemaal mee en beïnvloed elkaar.
Eén keer per jaar het zadel laten controleren is echt het minimum. Beter is twee keer. Bij sportpaarden zelfs vaker. Want ook zonder duidelijke klachten kunnen kleine millimeters al het verschil maken tussen harmonie… en overbelasting.
🧙♂️Nog eens terugkomend op bovengenoemd zadel van Wintec. Ook de lederen varianten Bates en Arena hebben hetzelfde cair-systeem (nu hart).
Zelf geef ik deze merken geen voorkeur. Ik controleer ze als de klant ermee rijdt, maar ik zie te vaak de negatieve gevolgen bij paarden. En als dan ook nog het verkeerde kopijzer gemonteerd is, of beschadigingen aan de luchtkussens niet worden opgemerkt, dan is dat ronduit schadelijk voor de gezondheid van het paard.
🛠Binnen het concept van deze doe-het-zelf-zadels controleer je best ook regelmatig zelf de luchtkussens:
– Duw met één hand net achter het midden van het zadelkussen en houd gedrukt.
– Duw dan met de andere hand op het achterste einde van het kussen.
– Voel je hoe de lucht onder je eerste hand duwt en kan je dat steeds weer herhalen? Dan is het kussen oké.
– Twijfel je, voel je dat de druk snel weg is of voel je niets? Laat het dan controleren.
– De voorste kussens controleer je gelijkaardig, maar gebruik daarvoor je onderarm (grotere vlakte) om te blijven duwen op de voorste helft van het zadelkussen. Duw met de andere hand dan vooraan op het kussen en stel vast, of je de lucht blijvend voelt drukken/bewegen.
– Twijfel je, voel je dat de druk snel weg is of voel je niets? Laat het dan controleren.
De zadelmaker/zadelpasser is de aangewezen persoon deze luchtkussens te vervangen alsook de pasvorm na te kijken op je paard.
❣Spaar niet aan het verkeerde eind en laat je zadel en de pasvorm op je paard regelmatig controleren❣
