03/11/2018
ကထိန္ ဟူသည္..
++++++++++++++
ေလာကအဆုိ..
ေက်ာင္းမွာ အျမတ္ဆံုး သိမ္၊
အလွဴမွာ အျမတ္ဆံုး ကထိန္.။ ဟူ၍ ရွိရာတြင္ အဘယ္ေၾကာင့္ အလွဴေတြထဲမွာ ကထိန္အလွဴက အျမတ္ဆံုးလို႔ တင္စားေခၚေဝၚထားသနည္း..
စသည္တုိ႔ကုိ ျပည့္စံုစြာ ေရးသားထားသည္…
ကထိန္ ေ၀ါဟာရသည္ " ကထိန " ဟူေသာ ပါဠိကိုျမန္မာမႈျပဳထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္ ။ "ကထိန" ဟူသည္ကား ခိုင္ျမဲျခင္း ျမဲျမံျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အျခားတစ္ဘက္တြင္လည္း လြန္ေျမာက္ျခင္း ကင္းလြတ္ျခင္းဟု ညႊန္းဆိုၾကပါသည္။
ကထိန္ခင္းျခင္း အဓိပၸါယ္
ကထိန္ခင္းျခင္း ဆိုသည္မွာ လူမ်ားကခင္းျခင္း မဟုတ္ဘဲ ရဟန္းေတာ္မ်ားက ခင္းရျခင္း ျဖစ္သည္။ လူမ်ားမွ ရဟန္းေတာ္မ်ား ကထိန္ခင္းနိုင္ရန္ (သံဃႆ ေဒမ) ဟု ကထိန္သကၤန္းကို လႈဴဒါန္းရေသာ အလႈဴရွင္မ်ားပင္ ျဖစ္ပါသည္။ သံဃာေတာ္မ်ားက ထို ကထိန္သကၤန္းကို သိမ္ထဲတြင္ သကၤန္း အလွဴခံယူမည့္ ေက်ာင္းတြင္ရွိေသာ သံဃာေတာ္ တစ္ပါးကို အားလံုး သေဘာတူညီစြာ ေရြးခ်ယ္၍ ထို သံဃာေတာ္က မိမိ ၀ါဆိုရာေက်ာင္းသို႕ ျပန္ၾကြျပီး ကထိန္သကၤန္းအား ခင္းရျခင္း ျဖစ္သည္။
ကထိန္ ျဖစ္ေပၚလာပံု
ကထိန္ အလွဴကို ပြင့္ေပၚေတာ္ မူျပီးၾကကုန္ေသာ ျမတ္ဗုဒၶ ဘုရားရွင္မ်ား လက္ထက္တို႕တြင္ ရွိခဲ့ပါသည္။ ေဂါတမ ဘုရားရွင္ လက္ထက္တြင္ ဘဒၵ၀ဂၢီ မင္းသားသံုးက်ိပ္ (၃၀- ဦး) တို႕သည္ အေဖာ္ မ်ားျဖင့္ ကပၸါသိက ေတာအတြင္း ပုထုဇဥ္တို႕ သေဘာအတိုင္း ျမဴးထးူေပ်ာ္ပါး ေနၾကစဥ္ ေဂါတမ ဘုရားရွင္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံု ဖူးေျမွာ္ခြင့္ရျပီး တရားထူး သံေ၀ဂ ရၾကကာ မင္းသား (၃၀-ဦး)လံုး ရဟန္းဘ၀ သို႕ ေရာက္ၾကေလသည္။ ဘဒၵ၀ဂၢီ ရဟန္းတို႕ ေနထိုင္သီတင္းသံုးသည့္ ေ၀ယ် ျမိဳ႕မွ အလြန္ ေ၀းကြာေသာ ေနရာမွ ဘုရားရွိရာ သာ၀တၱိျပည္သို႕ ဖူးေျမာ္ရန္ ထြက္ခဲ့ရာ ခရီးေ၀းကြာ ျခင္းေၾကာင့္ လမ္းခရီးတြင္ပင္ ၀ါဆိုေတာ္ မူရပါသည္။ ဘဒၵ၀ဂၢီ ရဟန္းတို႕ ဘုရားရွင္ထံ ေရာက္ရွိျပီး လမ္းခရီး တြင္ ေတြ႕ ၾကံ ရေသာ အေျခအေန အခက္အခဲမ်ားကို ၾကားသိရေသာေၾကာင့္ ''ရဟန္းတို႕ ၀ါကၽြတ္္ျပီးေသာ ရဟန္းတို႕အား ကထိန္ခင္းျခင္းငွာ ခြင့္ျပဳေတာ္မူ၏''ဟု မိန္႕ေတာ္မူကာ ကထိန္ ခင္းျခင္းကန္႕သတ္ခ်က္ႏွင့္ ကထိန္ခင္းျခင္း အက်ိဳးတို႕ျဖင့္ ခြင့္ျပဳေတာ္မူပါသည္။
ကထိန္ အလွဴ၏ ကန္႕သတ္ခ်က္
ကထိန္အလွဴတြင္ ကာလကန္႕သက္ခ်က္ႏွင့္ ဓမၼကန္႕သက္ခ်က္တို႕ ရွိပါသည္ ။
ကာလကန္႕သက္ခ်က္ အေနျဖင့္ - ကထိန္ အလႈဴေတာ္ကို သီတင္းကၽြတ္ လျပည့္ေက်ာ္ ( ၁ ) ရက္ ေန႕မွ စတင္ကာ တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေန႕အထိ တစ္လတာ ကာလအတြင္း ခင္းနိုင္ျခင္း၊ ကထိန္ သကၤန္း ကို ယေန႕ အလႉခံျပီး ယေန႕ကံေဆာင္ကာ ခင္းရျခင္း (ေန႕ကူးသြားလ်င္ ကထိန္ခင္းမႈ အထ မေျမာက္ျခင္း) တို႕ ျဖစ္ပါသည္။ ကထိန္ကုိ တစ္နွစ္မွာ တစ္ေက်ာင္း၊ တစ္ေက်ာင္းမွာ တစ္ခါသာ ခင္းရပါသည္…။
ဓမၼ ကန္႕သက္ခ်က္ အေနျဖင့္ -ကထိန္ကို အလႈဴရွင္မွ သဒၵါ ျဖင့္ လႈဴ ဒါန္းေသာ သကၤန္းကိုသာ ကထိန္ခင္း ထိုက္ျခင္း၊ သာသနာ့ ၀န္ထမ္း ရဟန္းသည္ အရိပ္ေယာင္မွ်ျဖင့္ပင္ ကထိန္သကၤန္းကို အလႈဴခံျခင္း မျပဳရျခင္း၊ သကၤန္းမွ လြဲ၍ အျခားေသာ ပစၥည္းမ်ားျဖင့္ ကထိန္မခင္းနိုင္ျခင္း ၊ကထိန္ ခင္းေသာ ရဟန္းေတာ္သည္ ၀ါဆို ၀ါကပ္ေတာ္မူျပီး ျဖစ္ရျခင္းတို႕ ျဖစ္ပါသည္။ကထိန္ အလွဴသည္ ပုဂၢိဳလ္စြဲ ဂိုဏ္း ဂဏစြဲ မထားေသာ သံဃဂုဏ္ကို အာရံုျပဳ၍ လႈဴဒါန္းရေသာ အလွဴျဖစ္ပါသည္။
ကထိန္ အလွဴသည္ကား အလွဴခံ ရဟန္းသံဃာႏွင့္ အလွဴရွင္တို႕၏ ႏွစ္ဖက္ နားလည္ ညီညြတ္မႈ ၊ သတ္မွတ္ခ်က္ ကာလအတြင္း ခင္းမႈ ၊ ကထိန္ ခင္းရာေက်ာင္းတြင္ ( ၄ ) ပါး ႏွင့္ အထက္ ရွိေသာ သံဃာ အေရအတြက္ ျပည့္မႈ ၊ အ၀တ္ သကၤန္း ျဖစ္မႈ စသည္တုိ႔ ျပည့္စံု ရပါမည္။
ကထိန္ ႏွင့္ ပေဒသာပင္
ကထိန္ အလွဴတြင္ ကထိန္ခင္းရာ၌ သကၤန္းကိုသာ ခင္းရျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း ေရွး ဘိုးဘြား အလွဴရွင္မ်ားမွ သဒၶါထက္သန္စြာျဖင့္ သံဃာေတာ္မ်ား အလိုရွိရာ သံုးေဆာင္ နိုင္ေစရန္ ရည္သန္ လ်က္ အျခားေသာ လွဴဖြယ္ ပစၥည္းမ်ားကို ကထိန္ သကၤန္း ၏ အရန္အျဖစ္ ပေဒသာပင္မ်ားတြင္ သီးပြင့္၍ လွဴဒါန္း ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ကထိန္သကၤန္း၏ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ပေဒသာပင္ ပံုမ်ားကို အသံုးျပဳလာၾကပါသည္။
ကထိန္ခင္းျခင္း၏ အက်ိဳးထူးမ်ား
ကထိန္ အက်ိဳးထူး ကို အလွဴခံ ရဟန္း သံဃာမ်ား ႏွင့္ လႈဴဒါန္းသည့္ ဒါယိကာ ဒါယိကာမတို႕ ႏွစ္ဦး ႏွစ္ဘက္ ရရွိပါသည္။ ကထိန္ အလွဴခံ ရဟန္း သံဃာေတာ္တို႕သည္ သီတင္းကၽြတ္ လျပည့္ေက်ာ္ (၁) ရက္ေန႕မွ တေပါင္း လျပည့္ေန႕ အထိ ( ၅ ) လအတြင္း ကထိန္သကၤန္းကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ၀ိနည္းေတာ္မ်ားထဲမွ သိကၡာပုဒ္ အခ်ိဳ႕ကို ကင္းလြတ္ခြင့္ ရရွိပါသည္။ ကထိန္ အလွဴ ရွင္မ်ားသည္ သြားေလရာ အရပ္တြင္ ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းျခင္း၊ မိမိပိုင္ ပစၥည္းမ်ားကို ရန္သူတို႕ မဖ်က္ဆီးနိုင္ျခင္း၊ စားေကာင္းေသာက္ဖြယ္ ေပါမ်ားကာ အဆိပ္- စသည္ မသင့္ ေစျခင္း ၊ မိမိပိုင္ပစၥည္းမ်ား ေမ့ေလ်ာ႕ ေနေသာ္လည္း မဆံုးပါးျခင္း၊ ပစၥည္း ဥစၥာမ်ား ရွာေဖြရာတြင္လည္း အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ရရွ္္ိျခင္း ၊ ရုပ္အဆင္း ေျပျပစ္ျခင္း စသည့္ အက်ိဳးထူးမ်ား ကို ခံစားနိုင္သည္။
crd
တဆင့္မ်ွေဝ ျပည္ သစၥာ
