25/02/2025
Febrile convulsion ( ခေါ်) အဖျား ကြီး၍တက်ခြင်း 🤒
၆ နှစ်အောက် ကလေးလေးတွေမှာ အဖျား ၁၀၀ နှင့်အထက် ရှိနေခဲ့လျှင်အဖျားကြီးပြီး တက်တဲ့ အခြေအနေမျိုးကြုံရတတ်ပါတယ်။ ဒါကို Febrile Convulsion လို့ခေါ်ပြီး (၆ )လမှ (၆)နှစ်ကြား ကလေးတွေမှာ ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။ အခုလို တက်တာက ပုံမှန်အားဖြင့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးရော၊ အသက်အန္တရာယ်ရော မရှိပါဘူး။အဖျားကြီးလို့ တက်ဖူးတဲ့ ကလေးက နောက်တစ်ခါ ကိုယ်ပူကြီးရင် ထပ်တက်နိုင်တဲ့အတွက် သေချာလေး ဂရုစိုက်ကြည့်နေဖို့လိုပါတယ်။
အဖျားကြီးလျှင် ဘာလို့ တက်သလဲ ?
📌 ကလေးတွေရဲ့ ဦးနှောက်ဟာ Temperature Sensitivity မြင့်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးဆဲဖြစ်တာကြောင့် ရုတ်တရက်ထိုးတက်သွားတဲ့ အပူချိန်မှာ ဦးနှောက်လျှပ်စစ်လှိုင်းများ ပုံမှန်မဟုတ်တော့ပဲ တက်နိုင်ပါတယ်။
📌 အဖျားကြီးပြီးတက်တတ်တဲ့ မျိုးရိုးရှိရင် တက်နိုင်ပါတယ်။
📌 တုပ်ကွေး၊ Virus နှင့် နားပိုးဝင်ခြင်း စတဲ့ အခြေအနေတွေမှာ တက် တတ်ပါတယ်။
📌 Inflammatory response လို့ခေါ်တဲ့ ခန္တာကိုယ်ကနေ အဖျားပိုးကို တိုက်ထုတ်တဲ့အခါ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ Cytokines ကြောင့် Brain Activity ကို ယာယီ effective ဖြစ်နိုင်လို့ တက်တတ်ပါတယ်။
အဖျားကြီးပြီးတက်တဲ့ အခါ Simple & Complex ဆိုပြီး (၂) မျိုးရှိပါတယ်။
1. Simple Febrile Convulsion
• တက်ချိန် ၁၅ မိနစ် အောက်သာကြာမယ်။
• (၂၄) နာရီအတွင်း (၁) ကြိမ်သာတက်မယ်။
• တစ်ကိုယ်လုံးတောင့်တင်း/ တုန်ပြီးတက်မယ်။
• ရေရှည်ဆိုကျိူးမရှိပါ။
2.Complex Febrile Convulsion
• တက်ချိန် (၁၅) မိနစ်ထက် ကြာတတ်တယ်။
• (၂၄) နာရီအတွင်း (၁) ကြိမ်ထက် မနည်းဖြစ်နိုင်တယ်။
• ခန္တာကိုယ် တစ်စိတ် တစ်ပိုင်းသာ တက်မယ်။
• အနာဂတ်မှာလဲ အဖျားကြီးတိုင်း တက်နိုင်တယ်။
—————————————————————
ကလေး တက်နေတုန်း ဘယ်လိုတွေ ဆောင်ရွက်ရမလဲ ?
📌 အဖျားကြီးလို့တက်လျှင် မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်း အလိုလို မူလအခြေအနေကို ပြန်ရောက်တဲ့အတွက် Caregivers များအနေနဲ့ စိတ်ကို အေးအေးထားပါ။
📌 ကလေးကို ဘေးတစောင်းအနေအထားထားပေးထားခြင်းဟာ လေပြွန်ထဲ တံတွေးနှင့် အစာများ မဝင်စေဖို့ အထောက်အကူပြုပါတယ်။
📌 ချောင်ချိသော အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ပေးပြီး ဘေးနားမှာရှိသော ပစ္စည်းများကို ရှင်းလင်းထားပါ။
📌 တက်နေချိန်ကို မှတ်ထားပြီး လိုအပ်လျှင် Video ရိုက်ထားပါ။
📌 (၅) မိနစ်ကျော်လို့မှ အတက်မကျသေးရင် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် နီးစပ်ရာ ဆေးရုံဆေးခန်းကို ကလေးကို စောင်းလျက် အနေအထားချီ၍ ခေါ်သွားပါ။
ရှောင်ရန်
📌 ကလေးတက်နေတုန်း ပက်လက်ထားခြင်း ရှောင်ပါ။ လျှာခေါက်ပြီး လေပြွန်ပိတ်နိုင်ပါတယ်။
📌 ကလေးအား ခြေချိုး၊ လက်ချိုး၊ ခေါင်းပုတ်ခြင်း၊ ငယ်ထိပ်မှုတ်ခြင်း၊ ပါးစပ်ခြင်းတေ့မှုတ်ခြင်း၊ ရေလောင်းချခြင်း၊ ကလေးပါးစပ်ထဲ တစ်ခုခုထည့်ခြင်း ရှောင်ပါ။
—————————————————————
ဆေးရုံဆေးခန်း သွားကို သွားရမယ့် အခြေအနေများ
🔦ပထမဆုံးအကြိမ် တက်လျှင် ဆရာဝန်နှင့် ပြသင့်ပါတယ်။
🔦 တက်နေတုန်း ကလေး အသက်ရှူရခက်ခြင်း၊ တောင့်တင်းကောက်ကွေးနေခြင်း၊ အတက်ကြာခြင်း တို့ဆို သွားရပါမယ်။
🔦 (၂၄) နာရီအတွင်း (၁) ကြိမ်ထက်ပိုတက်လျှင် ဆေးရုံသွားရပါမယ်။
🔦 အတက်ကျပြီး ကလေး ပုံမှန်သတိမရှိနေလျှင် ဆေးရုံသွားရပါမယ်။အဖျားကြီးပြီးတက်လို့ သက်သာလာတဲ့အခါ ကလေးက နဂိုအတိုင်း အကောင်းပကတိရှိနေပါတယ်။ အဲ့လိုမဟုတ်ပဲ အတက်ကျပြီးတာတောင် သတိကောင်းကောင်းမရှိလျှင် ဦးနှောက်ထဲပိုးဝင်တာမျိုးဖြစ်နိုင်လို့ အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။
အဖျားကြီးလို့တက်ခြင်းဟာ
🔦 ကလေး ၆ နှစ်အောက်မှာသာ ဖြစ်တက်ပါတယ်။ (၆) နှစ်ကျော်လျှင်အလိုလို သက်သာပျောက်ကင်းပါတယ်။
🔦 အဖျားကြီးလို့တက်တာနဲ့ အတက်ရောဂါရှိတာမတူပါဘူး။
🔦 အဖျားကြီးပြီးတက်တာက ကလေးကို ထိခိုက်ခြင်း မရှိပဲ ဦးနှောက်နှင့် ခန္တာကိုယ်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးမှုကို ထိခိုက်ခြင်းအလျင်းမရှိနိုင်ပါ။
ဒါကြောင့် အဖျားကြီးပြီးတက်ခြင်း မဖြစ်ပေါ်စေရန်နှင့် အဖျားတာမရှည်စေရန် Caregivers များအနေဖြင့် ကလေးဖျားပါက
🤒 ကလေးကို အေးအေးလူလူရှိစေတဲ့အဝတ်အစားသာဝတ်ဆင်ပါ။ ဖျားနေလို့ဆိုပြီး အထပ်ထပ်ဝတ်ဆင်တာ၊ အထူကြီးတွေဝတ်ပေးတာရှောင်ပါ။
🤒 အဲကွန်းခန်း သို့မဟုတ် လေဝင်လေထွက် ကောင်းသောအခန်းတွင်ထားပါ။
🤒 ကလေးအား မကြာမကြာ ရေရွှဲရွှဲဖြင့် ရေသပတ်တိုက်ပေးခြင်း၊ ချွေးထွက်လာလျှင် ခြောက်အောင်သုတ်ပြီး အင်္ကျီလဲပေးခြင်း၊ Cooling Gel pad များ ကပ်ပေးခြင်းလုပ်ပေးပါ။
🤒 အဖျားကို ၂-၃ နာရီခြားတစ်ခါလောက် အဖျားတိုင်းကိရိယာနှင့် တိုင်းပေးပြီး အဖျားရှိနေလျှင် Oral Babygesic ကို ကလေး Body Weight နှင့်ချိန်ဆ၍ 4 နာရီခြားတိုက်ပေးပါ။
🤒 အရည်များများဝင်အောင်တိုက်ပါ။
အစာကြေလွယ်သော စွပ်ပြုတ်၊ ဆန်ပြုတ်နှင့် နို့၊ ရေ များများဝင်အောင် တိုက်ပေးရပါမယ်။
🤒 (၃) ရက်ကျော်လို့မှ အဖျားမကျလျှင် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပြီး လိုအပ်ရင် ပိုးသတ်ဆေးပါတွဲတိုက်ရပါမယ်။
🤒 ဖျားနေတုန်း ကလေး အစာလုံးဝမဝင်ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်းများရှိလျှင် ဆရာဝန်နှင့် ပြသရပါမယ်။
🤒 ဖျားနေစဉ်တိုက်လက်စ အားဆေးများ ခဏရပ်ထားပါ။
Febrile Convulsion အကြောင်းရေးဖြစ်တာကတော့ ဘေးရဲ့ သားသား လုံးအယ်လေး အရင်တစ်ပတ်က အဖျားကြီးပြီးတက်တာ Complex Febrile Convulsion နဲ့ ဆေးရုံတင်လိုက်ရလို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး Febrile Convulsion အကြောင်း သိနေပေမယ့်လဲ တကယ်ဖြစ်လာတဲ့အချိန်ကျ ခြေမကိုင်မိ၊ လက်မကိုင်မိနဲ့ ကိုယ့်ကလေးလေး တက်ပြီး သတိမရှိတာမြင်ရတော့ ငိုယိုပြီး ဆေးရုံပြေး၊ ကလေး သတိပြန်မဝင်မခြင်း ဦးနှောက်ပဲ ထိပြီလား၊ ဉာဏ်ရည်ပဲထိခိုက်သွားမလား၊ ရိုးရိုးအဖျားကြီးပြီးတက်တာနဲ့ မတူပဲ အတက်ကြာပြီး သတိကောင်းကောင်းမလည်၊ ဦးနှောက်ယောင်တာနဲ့ ပိုတူနေလို့ ရူးမတတ်ဖြစ်ခဲ့ရပါသေးတယ်။ အစက ခါးရိုးခြင်ဆီပါ ဖောက်စစ်ရတော့မယ့် အထိ အခြေအနေဆိုးခဲ့ပြီး လုံးအယ်လေးက သတိပြန်ဝင်လာတဲ့အခါ နဂိုအတိုင်း ဆော့ကစားပြီး အကောင်းအတိုင်းမို့ ဦးနှောက်ယောင်တာကို Exclude လုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ EEG လို့ခေါ်တဲ့ ဦးနှောက် Wave လှိုင်းများကို ရိုက်ကြည့်တဲ့အခါမှာလဲ ပုံမှန်အတိုင်း အဖြေထွက်ခဲ့တာမို့ ဆေးရုံ (၃) ရက်တက်ပြီး ဆင်းလို့ရခဲ့ပါတယ်။ သို့ပေမယ့် အိမ်ရောက်တဲ့ အထိအဖျားက တက်လိုက်ကျလိုက်ဖြစ်တာမို့ Complex Febrile Convulsion အမျိုးအစားဟာ ထပ်တက်နိုင်တဲ့အတွက် တောက်လျှောက်စောင့်ကြည့်နေရပါတယ်။ အခုတော့ သက်သာသွားပြီး အကောင်းပကတိဖြစ်နေပါပြီ။ ဒါကြောင့် မေမေတို့လဲ (၆)နှစ်အောက်ကလေးငယ်လေးများရှိရင် အဖျားကြီးတဲ့အခါ တက်နိုင်တယ်ဆိုတာ သတိထားဖို့နဲ့ ဖြစ်လာရင် Measure တွေ လုပ်နိုင်ဖို့ Febrile Convulsion အကြောင်း စာလေးရေးဖြစ်လိုက်ရတာပဲဖြစ်ပါတယ်ရှင်။
Dr Bayy
M.B,B.S ( Ygn)
Diploma in American Association of Aesthetic Medicine( AAAM, USA)
Executive Diploma in Child Psychology ( EDTA, Lincoln )
❌ စာများကို ကူးယူဖော်ပြခွင့်မရှိပါ။ လွတ်လပ်စွာ Share နိုင်ပါသည်။
#အဖျားကြီး၍တက်ခြင်း
