27/08/2025
ဆေးပြားကို ခွဲခြမ်းခြင်း ကြိတ်ချေခြင်းသည် ဆေးကို အန္တရယ် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ ဒါက ဘာကြောင့်လဲ! 🚨
ဆေးပြားေဆးတောင့်တွေကို ကြိတ်ချေပြီး မျိုချရတာ လွယ်ကူတာကို အများစုက မြင်ဖူးကြမှာပါ။ မိဘများသည် ကလေးများအတွက် မကြာခဏပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး အရွယ်ရောက်ပြီးသူအများအပြားသည် Tablet များ “ကြီးလွန်းသည်” ဟုခံစားရသောအခါတွင်လည်း ၎င်းကို ပြုလုပ်ကြသည်။
👉ဒါပေမယ့် အမှန်တရားကတော့ ဆေးဝါးတိုင်းကို ခြမ်းလို့ ချေမှုန်းဖို့ မလုံခြုံပါဘူး။
တကယ်တော့ ဒီလိုလုပ်ခြင်းက ဘေးကင်းတဲ့ဆေးဝါးကို အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အရာတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်ပါတယ်။
🚫 လုံးဝ မခွဲခြမ်းသင့် ချိုးစေရန်မသင့်သော ဆေးများ
➡️ အတွင်းပိုင်း ဖုံးအုပ်ထားသော ဆေးပြးများ
👉 Aspirin (EC), Omeprazole ၊
• အစာအိမ်မဟုတ်ပဲ အူထဲမှာပျော်ဖို့ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားပါတယ်။
• ခဲွခြမ်းခြင်း ၊ ကြိတ်ခြင်းသည် အကာအကွယ်အလွှာကို ဖျက်ဆီးနိုင်ပြီး အစာအိမ်ကို ဒဏ်ဖြစ်စေသည်။
➡️စဉ်ဆက်မပြတ် တဖြည်းဖြည်းအာနိသင်ရသောဆေဆးဝါးများ (SR၊ CR၊ XR၊ MR၊ XL၊ LA၊ Re**rd၊ Depot)
👉Metformin SR၊
• ဤဆေးများသည် နာရီပိုင်းအတွင်း ဖြည်းညှင်းစွာ ပျော်ဝင်စေသည့်ဆေးဝါးဖြစ်ပြီး
• ကြိတ်ချေခြင်း ကြောင့် = တစ်ကြိမ်တည်းတွင် ဆေးတစ်ခုလုံး၏အာနိသင်ကို သောက်မိသလိုဖြစ်၍
ဆေးအလွန်အကျွံသောက်မိခြင်းနှင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်နိုင်ခြေများ ဖြစ်တတ်ပါသည်။
➡️Sublingual/Buccal/ODT (ပါးစပ်ထဲ အာခံတွင်းထဲတွင်ဆေးဆးအာနိသင်ထွက်ခြင်း)
👉 နိုက်ထရိုဂလီဆာရင်း
• စုပ်ယူမှုမြန်စေရန် ပါးစပ်အတွင်း ပျော်ဝင်စေရန် ဖော်စပ်ထားသည်။
• ချေမှုန်းခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ရည်ရွယ်ချက်ကို ရှုံးနိမ့်စေသည်။
➡️ အန္တရာယ်ရှိသောဆေးဝါးများ (ဥပမာ- ဓာတုကုထုံးများ)
👉 Methotrexate ဆေးပြား
• ၎င်းတို့ကို ချိုးဖျက်ပါက အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော အမှုန့်များကို ကိုင်တွယ်သူအတွက်ပင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေပါသည်။
➡️ ဖလင်ဖြင့် အုပ်ထားသောဆေးပြားများ
👉Clarithromycin၊ Levocetirizine
• ၎င်းတို့ကို မခွဲခြမ်းသင့်သော်လည်း အန္တရာယ်မရှိပါ။
• သို့သော်လည်း ဆေးဝါးပညာရှင်၊ ဆရာဝန်၊ခွင့်မပြုပါက ယေဘုယျအားဖြင့် ကြိတ်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
ကြေညက်အောင် ခွဲနိုင်သော ဆေးများ
👉 ရိုးရိုး Paracetamol, Aspirin IR
☑️ ရိုးရှင်းသော ဝါးစားနိုင်သော သို့မဟုတ် ချက်ချင်းအာနိသင် ရစေချင်သော ဆေးပြားများ
ဆေးဝါးများကို ကြိတ်ချေခြင်းသည် အမြဲအန္တရာယ်မရှိသော်လည်း တခါတရံအန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။ ဒါကြောင့် ဆေးဝါးပညာရှင်နဲ့ အမြဲတိုင်ပင်ပါ။ 🚨
Crushing a tablet can turn medicine into poison. Here’s why! 🚨
Most of us have seen people crushing tablets so they are easier to swallow. Parents often do this for children, and many adults do it too when tablets feel “too big.”
👉 But here’s the truth: Not every medicine is safe to crush.
In fact, doing this can turn safe medicine into something dangerous.
🚫Medicines that should never be Crushed
➡️Enteric coated tablets:
👉Aspirin (EC) , omeprazole
• Designed to dissolve in the intestine, not the stomach.
• Crushing can destroy the protective coating and cause stomach irritation.
➡️Sustained Release tablets (SR, CR, XR, MR, XL, LA, Re**rd, Depot)
👉Metformin SR ,
• These medicines dissolve slowly over hours.
• Crushing = entire dose released at once risk of overdose and side effects.
➡️Sublingual / Buccal / ODT (orally disintegrating)
👉 Nitroglycerin
• Formulated to dissolve in the mouth for rapid absorption.
• Crushing defeats their purpose
➡️ Hazardous medicines (e.g., chemotherapy drugs)
👉 Methotrexate tablets
• Breaking them exposes toxic powder, dangerous even to the handler.
➡️Film coated tablets
👉Clarithromycin , Levocetirizine
• They shouldn't be crushed but not always dangerous
• So generally avoid crushing unless PHARMACIST allow
The medicines that can be crushed or split
☑️ Immediate release
👉 Plain Paracetamol, Aspirin IR
☑️Simple chewable or dispersible tablets
Crushing medicines may look harmless but it can be dangerous. So ALWAYS CONSULT PHARMACIST before altering any medicine 💊
