07/11/2024
කාෂ්මීරයේ කිචන් හෙල්පර්ස්ලා මේ උඩ දාගෙන තලන්නේ මට්න් වලට. නැත්නම් එළුමස් වලට. අපට එළුමස් ටිකක් හම්බවුනොත් අපි මෙහෙම තලයිද?
අපි එළුමස්, මස් කඩ මුදලාලිගෙන් ගන්නෙත් වැඳලා, දෝතින්. ඊට පස්සේ ඒක හිස් මුදුනේ තියාගෙන ඇවිත්, වාහනේ වුනත් ඉස්සරහ සීට් එකෙන් තියලා පුද සත්කාර කරමින් තමයි ගෙදර එන්න පිටත් වෙන්නේ. ඒ එන ගමන් හම්බවෙන චෙක් පොයින්ට්ස් වලින් නවත්තලා, "ආ රාළහාමි කොහොමද?" කියලා අහලා, "මේ එළුමස් ටිකක් ගත්තා. යන්නංකො ඈ" කියාගෙන තමයි ගෙදර යන්නේ. වාහනෙන් බැහැලා ගේට්ටුව ළඟ ඉඳන් කුස්සියට ඇහෙන්න කෑගහනවා, "මෙන්න මේ එළුමස් ටික ෆ්රිජ් එකට දාන්නෝ!" කියලා. උයනකොට උයන්නෙත් පේවෙලා කෑල්ලෙන් කෑල්ල. එළුමස් ඒ තරම් සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩයක් තමයි ශ්රී ලංකාවේ. හෙණ ගණන්!
එළුමස් කියන්නේ ගුණ කෑමක්. උයපු එළුමස් ග්රෑම් 85ක,
කැලරි 122ක්,
ප්රෝටීන් ග්රෑම් 23ක්,
මේදය ග්රෑම් 2.6ක්,
සංතෘප්ත මේදය ග්රෑම් 0.8ක්
යකඩ 18%ක්,
විටමින් B12 17%ක්,
සින්ක් 30%ක්,
පොටෑසියම් 10%ක්,
තියෙනවා කියලා තමයි උගතුන් කියන්නේ (%වලින් තියෙන්නේ දෛනික අවශ්යතාවයෙන් කොපමණ ප්රතිශතයක් ඒ ප්රමාණය ඇතුළේ තියෙනවද කියලා). සිංහල වෙදකමේදී සෙම වැඩි අයට කන්න සුදුසුයි කියලා තියෙන මස් වර්ගයක්. එළුකිරිත් බොන්න කියනවනේ පෙනහළු වල සෙම ඇරෙන්න. එළුකටු සුප් බිව්වහම මැරබෝන් එහෙම "ඔහෙක්" කරලා වර්ධනය වෙන බව තමයි පැරැන්නෝ කියන්නේ. කොච්චර ගුණ කෑමක්ද...
බොහෝ දෙනා මගෙන් අහන දෙයක් තමයි "පාකිස්තානයේ වේගපන්දු යවන්නන් වැඩිපුර බිහිවෙන්නේ කොහොමද?" කියන එක. ඔය උඩින් තියෙන්නේ ඊට එක හේතුවක්. ආහාර!
රටක මිනිස්සුන්ට විශේෂ ශාරීරික හැකියාවන් පිහිටන්න බලපාන ප්රධාන දෙයක් තමයි ඒ රටේ ආහාර සංස්කෘතිය. අපි නම් දෙයියනේ කියලා අපේ ආහාර සංස්කෘතියට පරිභව කරමින් තමයි ඉන්නේ. එහෙම කරන ගමන් ලෝකයේ ආහාර ගැන මාර උනන්දුවක් තමයි ලංකාවේ අපට තියෙන්නේ. අපට කෑම හදන්න වෙලාව නෑ, අපට සමහර කෑම අල්ලන්න බෑ, අපට ඊයා වෙනවා, ඌයියා වෙනවා, හප්පො එනවා, චූචු වෙනවා... හරි ප්රශ්න.
ඒත් පාකිස්තානයේ තාම එහෙම නෑ. රටේ ආර්ථිකය කෙසේ වෙතත් උන් හොඳට කනවා. ඒ කන කෑම හින්දා උන් මාර හයියයි. අපේ වේගපන්දු යවන්නෙක් පන්දුවාර 5ක් යවලා හති අරිනකොට උන්ගේ වේගපන්දු යවන්නො හති අරින්නේ පන්දුවාර 8ක් වත් යවලා. අපේ වේගපන්දු යවන්නො එක දිගට තරග 2ක් ගැහුවහම කොන්ද අල්ලගන්නකොට උන්ගේ වේගපන්දු යවන්නෝ අවුරුද්දෙන් බාගයක්ම ගහලා තමයි කොන්ද අල්ලගන්නේ. අපේ අයට වඩා වේගයෙනුත්, ජවයෙනුත් බෝල් දානවා. ඒ තමයි හයිය.
පාකිස්තානයේ එළුමස් කිලෝවක් පාකිස්තාන රුපියල් 100 විතර ඉඳන් 700-800 දක්වා මුදල් වලට තියෙනවා කියලා තමයි වාර්තා වෙන්නේ. ඒ කියන්නේ ලංකාවේ මුදලින් රුපියල් 105 සිට 840ක් වගේ මුදලක්. අපේ රටේ එළුමස් කිලෝවක් රුපියල් 3000ටත් ඉහළ තමයි තියෙන්නේ. ඉතින් හේයි ගාලා සත්තිය අපේ කොල්ලන්ට කෙල්ලන්ට.
අපේ රටේ ක්රීඩක දරුවන් පෝෂණය ගැන දක්වන උනන්දුව සහ ඔවුන්ට ඒ පිළිබඳ ඇති දැනුම ඉතා හීනයි. ඊයේ පෙරේදා දවසක මම ක්රිකට් ගහන යෞවනයෙකුගෙන් ඇහුවා "දැන් නියුට්රිෂන් පැත්තෙන් ප්ලෑන් එක කොහොමද?" කියලා. කොල්ලා කියනවා, "අපට කිරි පැකට් එහෙම දෙනවා" කියලා. මම එහෙමම නිශ්ශබ්ද වුනා.
ඒ නිසා මේ වගේ පින්තූර දැක්කහම දුක හිතිලා ඊරිසියාත් හිතෙනවා. අපේ දරුවන්ටත් ශක්තිය වඩවන ආහාර ටිකක් සාධාරණ මුදලකට අරගෙන ක්රීඩාවට සරිලන ශරීරයක් හදාගන්න තියෙන අවස්ථා වැඩිවෙන්න ඕන. නැත්නම් කොන්ද කඩාගෙන ක්රිකට් ගහලත් ප්රේක්ෂකයන්ගෙන් බැනුම් අහන්නත් එපැයි "අපෝ පණ නෑ" කියලා.
ඒ පණ නැතිවෙන්නේ හැදෙන කාලේ හරියට පෝෂණය ලැබිලා නැති නිසා. නිසි පෝෂණය ලැබෙන්න ඕන නිසි වයසේදීයි. යම්කිසි තැනකට ආවට පස්සේ සල්ලි ටිකක් එහෙම අතට එනකොට සමහර ක්රීඩකයන් පෝෂණ සැලසුමක් ගහගන්න හැදුවට ඒක ඒ තරම් සාර්ථක වෙන්නේ නෑ. ඒක ඛේදවාචකයක්.
